کرونا سیگار را گران کرد

در طول هفته گذشته سیگاری‌ها ناچار شدند برای خرید هر پاکت سیگار خارجی بین 2تا 5هزار تومان بیشتر از قبل بپردازند.

کد خبر: ۴۳۰۳۹۷

۲۳ فروردين ۱۳۹۹

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری؛ کرونا در بیشتر کشورهای دنیا از جمله اروپا و آمریکا همچنان قربانی می‌گیرد و در کنار افزایش تلفات، ضربه‌های مهلک این بیماری بر اقتصاد دنیا نیز ادامه دارد. تعطیلی بازارها، کارخانه‌ها و مراکز تولیدی و خدماتی، کمبود و افزایش قیمت بسیاری از کالاها و خدمات را به‌دنبال داشته و مشخص نیست این روند تا کجا ادامه خواهد داشت.

گزارش میدانی نشان می‌دهد، تازه‌ترین تأثیر کرونا بر بازار ایران با افزایش 20درصدی قیمت سیگار نمود پیدا کرده؛ به‌طوری‌که در طول هفته گذشته سیگاری‌ها ناچار شدند برای خرید هر پاکت سیگار خارجی بین 2تا 5هزار تومان بیشتر از قبل بپردازند.

فروشنده‌ها این افزایش قیمت را ناشی از تعطیلی کارخانه‌های تولید سیگار در دنیا، به‌دلیل اعمال سیاست‌های بهداشتی و پیشگیرانه دولت‌ها و بخش خصوصی می‌دانند و معتقدند افزایش قیمت با توقف تولید و کاهش موجودی بازار ادامه خواهد داشت. این نظر با توجه به تامین بخشی از نیاز بازار از طریق قاچاق می‌تواند درست باشد اما رئیس مرکز برنامه‌ریزی و نظارت بر دخانیات کشور نظر متفاوتی دارد. عطاءالله معروف‌خانی گران شدن ناگهانی سیگار را ناشی از تعطیلی مراکز عرضه می‌داند؛ تصمیمی که با ابلاغ ستاد مبارزه با کرونا به‌منظور پیشگیری از شیوع این بیماری ابلاغ شده است.  به گفته او، تولید سیگار در ایران متوقف نشده و کارخانه‌ها به فعالیت خود ادامه می‌دهند و تنها مراکز توزیع به‌دلیل قرار گرفتن در زمره مشاغلی که فعالیتشان ممنوع است، اجازه فروش ندارند. معروف‌خانی با اشاره به اینکه توقف عرضه تولیدات داخلی و وجود تقاضا در بازار، افزایش قاچاق را به‌دنبال داشته، می‌گوید: با توجه به اینکه سیگار خواه‌ناخواه در سبد مصرف بسیاری از خانوارها وجود دارد و تقاضا برای آن کاهش نیافته، مکاتباتی انجام شده که در صورت صلاحدید، تولیدکننده‌ها بتوانند، سیگار تولیدی خود را در میان سوپرمارکت‌ها و مراکز مجاز عرضه کنند تا بیش از این شاهد افزایش قیمت نباشیم.

رشد تقاضا، جهش قیمت‌ها

جلوگیری از فعالیت مراکزی که کالا و خدمات اضطراری ارائه نمی‌دهند از مصوبات سازمان بهداشت جهانی است و طبیعی است که در ایران نیز ستاد مبارزه با کرونا فعالیت اینگونه مراکز را ممنوع اعلام کند اما در شرایطی که فعالیت کارخانه‌ها ادامه دارد، تعطیلی مراکز توزیع و کاهش عرضه، نتیجه‌‌ای جز افزایش تقاضا و رشد قیمت ‌به‌دنبال نخواهد داشت. به گفته رئیس مرکز برنامه‌ریزی و نظارت بر دخانیات ایران، قیمت تمام برندهای سیگار در هفته گذشته بین 5تا 20درصد افزایش یافته، درحالی‌که بعضی خریداران قیمت‌هایی بالاتر از این را تجربه کرده‌اند. توقف عرضه و افزایش تقاضا در روزهای اخیر باعث شده برخی فروشندگان سیگارهای موجود را به قیمت‌های دلخواه و بعضا تا 70درصد بالاتر از قیمت قبل عرضه کنند. در برخی سوپرمارکت‌ها قیمت سیگار وینستون از 8هزار و 500تومان به 12تا 15هزارتومان و برند مارلبرو با دوبرابر افزایش قیمت تا 42هزار تومان رسیده ‌است. برندهای ایرانی نیز بین 10تا 15درصد رشد قیمت داشته‌اند و از 4هزار تومان به 5هزار تومان رسیده‌اند. بازگشایی مراکز توزیع یا عرضه مستقیم تولیدات کارخانه‌ها در مراکز مجاز فروش می‌تواند نقطه پایانی باشد بر روند رشد قیمت‌ها؛ اما به‌نظر می‌رسد مسئولان بر سر دوراهی اجرای پروتکل‌های بهداشتی یا اجرای سیاست‌های اقتصادی و تنظیم بازار مانده‌اند.

آمار بالای قاچاق

سالانه بین 75تا 80میلیارد نخ سیگار در ایران دود می‌شود. بخش عمده‌ای از سیگار مصرفی در داخل ایران تولید می‌شود اما با توجه به ممنوعیت واردات رسمی، سهم قاچاق نیز در بازار سیگار کم نیست. به گفته رئیس مرکز برنامه‌ریزی و نظارت بر دخانیات، نیمی از سیگار مصرفی کشور به شکل قاچاق وارد می‌شود و گردش مالی قاچاق سیگار به تنهایی یک‌میلیارد دلار است. برای اینکه آمار دقیق‌تری از قاچاق سیگار داشته باشیم کافی است مابه‌التفاوت تولید داخل و میزان مصرف را محاسبه کنیم. میزان تولید داخلی سیگار 50میلیارد نخ در سال اعلام شده که با توجه به رقم مصرف سالانه، میزان دقیق قاچاق 30میلیارد نخ در سال برآورد می‌شود؛ رقمی که حتی با وجود افزایش قیمت ارز نیز کاهش نیافته است. معروف‌خانی دلیل این امر را گستردگی مرزهای ایران می‌داند و می‌گوید: این مرکز از سال ۱۳۹۵ برای پیاده‌سازی وظایف قانونی محول شده در قالب قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، پیگیر اجرای طرح رهگیری محصولات دخانی است که تا‌کنون پیشرفت قابل توجهی نیز داشته است؛ به‌نحوی که با اجرایی شدن این طرح در آینده نزدیک می‌توان به‌طور دقیق در تمامی مراحل تامین و توزیع، با قاچاق سیگار برخورد کرد. در کنار اجرای سیاست‌های ضد‌قاچاق در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، سال گذشته افزایش 10درصدی مالیات سیگار نیز در دستور کار قرار گرفت. پیش‌بینی مرکز برنامه‌ریزی و نظارت بر دخانیات کشور این بود که افزایش قیمت حاصل از اجرای طرح‌های مقابله با قاچاق سیگار و کاهش واردات غیررسمی این کالا، می‌تواند کاهش مصرف را به‌دنبال داشته باشد ولی تجربه افزایش قیمت اخیر نشان می‌دهد تقاضا با افزایش 20درصدی قیمت‌ها نیز کاهش نمی‌یابد. گردش مالی بازار سیگار 13هزار‌میلیارد‌تومان برآورد می‌شود. 40درصد از عایدی مالیات بر دخانیات به وزارت بهداشت تعلق می‌گیرد و این وزارتخانه از محل این درآمد برای توسعه و تجهیز بیمارستان‌های خود استفاده می‌کند؛ چیزی که در شرایط کنونی بحران کرونا می‌تواند به بخش بهداشت و درمان کمک کند. باید صبر کرد و دید تصمیم مسئولان چه خواهد بود.