آیا راهکاری برای بازگرداندن گردشگر خارجی وجود دارد؟

بعد از لغو پروازهای چند خط هوایی معروف اروپایی به ایران، حالا هتل‌ها و هاستل‌ها {اقامتگاه‌های ارزان قیمت مسافران خارجی}، یک به یک از کم شدن گردشگران می‌گویند.

کد خبر: ۴۱۳۷۸۳

۱۲ بهمن ۱۳۹۸

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایران، وضعیتی که اگر ادامه پیدا کند باعث تعطیلی و بیکاری تعداد زیادی از افراد شاغل در این صنعت خواهد شد. در این بین بیشترین صدمه را مدیران کسب و کارهای کوچک‌تری مانند استارتاپ‌ها، هاستل‌ها و بومگردی‌ها می‌بینند که حالا در اتفاقی بی‌سابقه اتاق‌ها و تخت‌هایشان به‌طور کامل خالی از توریست شده است. آن‌طور که نوید یوسفیان مدیرعامل یکی از هاستل‌های معروف می‌گوید با ادامه این وضعیت شاید یکی دو ماه دیگر مجبور شوند اقامتگاه‌های خود را تعطیل کنند: «اقامتگاه‌ کردستان را به‌مدت دوماه تعطیل کردیم.» جمله‌ای که هاستل‌داران شهرهایی مانند یزد و اصفهان و شیراز هم آن را تکرار می‌کنند و البته راهکارهایی هم برای برون رفت از این وضعیت دارند.

ترکیه در سال‌های 2015 و 2016 درگیر حملات تروریستی متعددی بود. 18 حمله تروریستی که در آن 400 نفر کشته و بیش از 2هزار نفر زخمی شدند. در این گیر و دار تعداد زیادی توریست از کشورهای اروپایی هم حضور داشتند و بعد از آن ترکیه رکودی عجیب در صنعت گردشگری را تجربه کرد اما چه شد که حالا دوباره حتی بیش از گذشته بازهم توریست‌ از همه نقاط دنیا به این کشور می‌روند؟ هادی ناجی بنیانگذار و مدیرعامل یک استارتاپ گردشگری در اصفهان می‌گوید: «تا دیر نشده باید همه نهادها و وزارتخانه‌های مرتبط با گردشگری، جلسات اضطراری برگزار کنند و برای سیاستگذاری و رایزنی با شرکت‌های هواپیمایی اروپایی تصمیم جدی بگیرند. همچنین باید در نمایشگاه‌های بین‌المللی یکی دو ماه آینده شرکت فعال داشته باشیم چون با ادامه این وضعیت بسیاری از افراد شاغل و زیر ساخت‌هایی که در این سال‌ها ایجاد شده ضربه سنگینی خواهند خورد. ما هم در این وضعیت به فکر تعدیل نیرو افتاده‌ایم که البته امیدواریم این اتفاق نیفتد.»

ناجی که در این سال‌ها با ایجاد یک استارتاپ سعی در جذب گردشگر خارجی از طریق وب سایت و شبکه‌های اجتماعی کرده، اوضاع به وجود آمده را ضربه سنگینی به زنجیره گردشگری ایران می‌داند: «الان خیلی از مسافران مردد شده‌اند. ما حدود 70 درصد رزروها برای اسفند، فروردین و اردیبهشت را از دست داده‌ایم. گردشگران کشورهایی مانند آلمان، ایتالیا، برزیل و استرالیا از جمله مسافرانی هستند که پروازهای خود را لغو کرده‌اند اما 30درصد هنوز خوشبین هستند که اوضاع دوباره به شکل قبل بازگردد.»

دکتر ولی تیموری معاون گردشگری وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی  با اشاره به اتفاقات تلخی که چرخه گردشگری در ایران را دچار صدماتی کرده می‌گوید: «ما باید بتوانیم بسرعت این آسیب‌ها را بازسازی و مدیریت کنیم. در این زمینه برنامه اقدام فوری تهیه شده است که در دو قالب مدیریتی و تخصصی درحال انجام است.» تیموری این برنامه را برپایه تبلیغات گسترده و بازسازی چهره گردشگری ایران عنوان می‌کند و از اثر‌گذاری وزارت خارجه و فعال شدن سفرای ایران حرف می‌زند: «در تلاش هستیم با دعوت از چهره‌ها و شخصیت‌های مؤثر به ایران، تبلیغات مثبتی را راه‌اندازی کنیم. همچنین سفرای ما در کشورهای مختلف می‌توانند نقش پررنگی در این زمینه داشته باشند.» وی با اشاره به تنگناهای مالی عنوان می‌کند این وزارتخانه قرار است با هم‌افزایی سایر وزارتخانه‌ها و فعال کردن بخش خصوصی، کاستی‌های موجود را جبران کند. البته باید به تنگناهای مالی بخش خصوصی نیز اشاره کرد. نوید یوسفیان لغو پروازها به ایران را ضربه سنگینی به صنعت گردشگری می‌داند و می‌گوید: «ما 28 میلیون اجاره مجموعه داریم که با درآمدهای جاری هاستل آن را پرداخت می‌کنیم و اندوخته بزرگی هم نداریم که روی آن حساب کنیم و بگوییم می‌توانیم ادامه ‌دهیم. این اولین بار در سه سال فعالیت ماست که یک هفته پشت هم هاستل به‌صورت کامل خالی است. حالا شما حساب کنید ما چقدر می‌توانیم سرپا بمانیم و ادامه دهیم؟»

او از مدیران هاستل‌های دیگر می‌گوید که مجبور شده‌اند برای روشن نگه داشتن چراغ اقامتگاه، قیمت‌ها را پایین‌تر بیاورند. وحید دهقان یکی از مدیران موفق این عرصه از کم شدن 50 درصدی توریست از ابتدای امسال می‌گوید و معتقد است تنها دلیل ریزش توریست اتفاقات دردناک این هفته‌ها نبوده است: «به‌طور کلی میزان رزروی امسال ما کمتر بوده و همه همکاران از این صحبت می‌کردند که آخر آذر و دی چقدر توریست کمتر بوده است.» دهقان هم از چند مورد کنسلی در روزهای اخیر برای اقامتگاه بومگردی خودش و تعداد زیادی کنسلی رزرو در اقامتگاه‌ها و حتی هتل معروفی در یزد حرف می‌زند که همواره تورهای بزرگی برای عید داشته‌اند. دهقان معتقد است هاستل‌های تهران شاخص مناسب‌تری برای فهمیدن مسأله ریزش مسافر هستند: «کمتر توریستی از کشور خودش برای یزد یا اصفهان رزرو می‌کند و همه از تهران شروع می‌کنند و وقتی به تهران آمدند اقامتگاه‌های دیگر را در استان‌ها رزرو می‌کنند و ما هنوز این ریزش را به‌طور ملموس تجربه نکرده‌ایم.» حرف‌های وحید دهقان باعث می‌شود دوباره سراغ هاستلی در تهران بروم تا وضعیت را بررسی کنیم.

گلنار زمانی یکی دیگر از مدیران هاستلی در تهران با تلخندی می‌گوید: «وقتی پروازی به ایران نیست، چطور می‌شود منتظر مسافر بود؟ مگر اینکه توریست‌ها پیاده به تهران بیایند!» زمانی لغو پروازهای اروپایی مانند لوفت هانزا و اوسترین را مسأله مهمی در کم شدن توریست می‌داند و می‌گوید: «تنها راه رسیدن اروپایی‌ها به ایران پروازهای ترکیش است. متأسفانه درست کردن این وضعیت از توان ما خارج شده و مسئولان باید فکری بکنند. هفته پیش همه مسافران ما رزرو را لغو کردند چون کسی نمی‌توانست بیاید. می‌توانم بگویم 50 درصد دلیل پشیمان شدن‌شان را ترس عنوان کردند و50 درصد بقیه مؤدبانه گفتند پرواز ما لغو شده. یک عده هم گفتند لغو می‌کنیم تا ببینیم اوضاع چه می‌شود.»

گلنار زمانی هزینه جاری اداره هاستل را در ماه 60 میلیون تومان عنوان می‌کند و با نگرانی می‌گوید: «با این وضعیت که بسرعت به صفر نزدیک می‌شود شاید بتوانیم تا یک ماه دیگر ادامه دهیم و شاید هم مجبور به تعدیل نیرو شویم. ما واقعاً دل‌مان نمی‌خواهد این اتفاق بیفتد چون می‌دانیم بیکاری چه ضربه‌ای می‌زند. فقط ما باید در مجموعه خودمان 10 نفر را تعدیل کنیم، حالا شما ببینید اگر کل چرخه گردشگری آسیب ببیند می‌تواند چند نفر بیکار روی دست کشور بگذارد.»

حسین زندی مدیر هاستلی در شیراز حدود 15 سال است که در زمینه گردشگری فعالیت می‌کند. او هم مانند بقیه همکارانش منتظر سیاست‌های جدید دولت و گشایش دوباره خطوط هوایی است: «با توجه به اتفاقات اخیر دیگر هیچ‌کسی نمی‌آید. این مدت کنسلی زیاد داشتیم و من دائم درحال امضای کنسلی تور هستم.» او می‌گوید که پیش از این 7 کارمند داشته که حالا تنها دو نفرشان باقی مانده‌اند و آنها هم به‌صورت ساعتی کار می‌کنند و اگر مسافری باشد به هاستل می‌آیند: «در فصول پر مسافر ماهی 17 تا 20 میلیون تومان هزینه داریم و فرق ما با هتل‌ها این است که انبار برای خوراک و وسایل نداریم و پول بزرگی هم پشت کار نیست. با این وضعیت توان ادامه دادن نداریم و تا حالا هم کاملاً صفر شده‌ایم.»

برخی جذب گردشگران آسیایی از جمله چینی‌ها را یکی از مهم‌ترین اقدامات فوری فوتی می‌دانند که البته با وضعیتی که ویروس کرونا به بار آورده، می‌شود گفت لااقل فعلاً نمی‌شود روی آن حساب چندانی باز کرد. از طرفی‌ هاستل داران می‌گویند اغلب اروپایی‌ها علاقه مند هستند که به ایران سفر کنند و سفر به ایران برای کشورهای جنوب شرق آسیا چندان جذابیتی ندارد. همچنین به گفته آنها اگرچه ایران همواره مقصدی پرجاذبه برای چینی‌ها بوده اما روی اقتصاد گردشگران چینی نیز نمی‌شود چندان برنامه‌ریزی کرد. با این وضعیت آیا می‌توان امیدوار بود گرهی از این کلاف درهم پیچیده باز شود؟ باید دید.