ایران برای پرواز ناکام ٧٥٢ تهران-کی‌یف چقدر غرامت می‌پردازد؟

براساس گفته جهانگیری معاون بیمه مرکزی خسارت بدنه هواپیما حدود ٧٠ میلیون دلار برآورد شده است و علاوه بر این در مجموع غرامت سرنشینان و بارمسافران حدود ٢٤ میلیون دلار برآورد شده است با این حال پیش‌بینی می‌شود که با توجه به تعهدات بیمه‌نامه ایرلاین اوکراینی مجموع خسارات مستقیم هواپیما تا حدود ١٥٠ میلیون دلار برسد که این رقم چیزی حدود یک‌چهارم درآمد سالانه ایران از عوارض پروازهای عبوری است.

کد خبر: ۴۰۹۲۷۱

۲۳ دی ۱۳۹۸

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از شهروند، ایران باید برای سقوط پرواز ٧٥٢ تهران-‌کی‌یف خسارت سنگینی پرداخت کند. تنها یک ‌مورد از خسارتی که باید پرداخت شود، خسارت بدنه هواپیما به ایرلاین اوکراینی است که رقم آن معادل  یک‌چهارم درآمد ایران از عوارض پروازهای عبوری از کشور است اما خسارت به همین‌جا محدود نمی‌شود ‌و حالا بسیاری از ایرلاین‌های جهان پروازهای خود را از آسمان ایران ممنوع کرده‌اند که همین ‌موضوع درآمدهای ارزی کشور را از ترافیک هوایی تحت‌الشعاع قرار داده و باید این مورد را نیز به ‌عنوان بخشی دیگر از خسارات این سقوط پرحاشیه به حساب آوریم. ‌

پروازهای آسمان ایران نصف شد

براساس اعلام شرکت فرودگاه‌های کشور پارسال روزانه بین ٨٠٠ تا ٨٥٠ پرواز خارجی از آسمان ‌ایران عبور کرده است. این میزان پرواز خارجی از آسمان کشور سالانه به ‌طور متوسط حدود ٦٦٠ ‌میلیون دلار درآمد ارزی دارد. این رقم برمبنای دلار ١٣‌هزار تومانی حدود ٨,٥‌هزار‌میلیارد تومان ‌می‌شود. حالا اما با سانحه‌ای که برای هواپیمای اوکراینی پیش آمده است، آسمان ایران ناامن اعلام شده ‌و بسیاری از شرکت‌ها پروازهایشان را به ایران و به سمت ایران را ممنوع کرده‌اند. ‌ در همین زمینه آژانس امنیت هوایی اتحادیه اروپا هم به ایرلاین‌های اروپایی هشدار داده که از پرواز بر ‌فراز آسمان ایران بپرهیزند‎.‎ آژانس امنیت هوانوردی اروپا به‌عنوان نهادی تخصصی زیر نظر ‌اتحادیه اروپا که در زمینه ایمنی هوانوردی غیرنظامی و مسافربری به وضع و اعمال قوانین و مقررات ‌می‌پردازد، به‌تازگی در بیانیه‌ای جدید به تمامی شرکت‌های هواپیمایی اروپایی هشدار داده که تا اطلاع ‌ثانوی بر فراز آسمان ایران پرواز نکنند‎.‎‌ این آژانس پیش‌تر نیز در اطلاعیه‌ای به این ایرلاین‌ها اعلام ‌کرده بود که در ارتفاع زیر ۲۵‌هزار پایی در آسمان این کشور پرواز نکنند‎.‎

بر اساس اطلاعات سایت «فلایت رادار ٢٤» که ترافیک هوایی جهان را به صورت زنده ‌نشان می‌دهد، هم اکنون میزان پروازهای عبوری از آسمان ایران به کمتر از نصف کاهش یافته است‎.‎

هم اکنون ازدحام ترافیک هوایی روی نوار پایینی حاشیه خلیج‌فارس نشان می‌دهد که بسیاری از ایرلاین‌های خارجی ازجمله هواپیمایی امارات پروازهای اروپایی خود را از آسمان کویت و عراق انجام ‌می‌دهد؛ با این حال پرواز هواپیماهای قطر هنوز از آسمان ایران انجام می‌شود.‌

جزئیات خساراتی که ایران باید پرداخت کند

به جز کاهش درآمدهای عبوری از آسمان ایران، حالا کشور ما باید بابت سانحه‌ای که برای هواپیمای ‌اوکراینی رخ داده است هم هواپیمای جدیدی برای آنها  تهیه کند و هم خسارتی که ایرلاین اوکراینی بابت ‌زیان‌برندش طلب می‌کند، پرداخت کند. براساس گفته جهانگیری معاون بیمه مرکزی به ایسنا خسارت بدنه هواپیما حدود ٧٠ میلیون دلار برآورد شده است و علاوه بر این در مجموع غرامت سرنشینان و بارمسافران حدود ٢٤ میلیون دلار برآورد شده است با این حال پیش‌بینی می‌شود که با توجه به تعهدات بیمه‌نامه ایرلاین اوکراینی مجموع خسارات مستقیم هواپیما تا حدود ١٥٠ میلیون دلار برسد. حمید غوابش، دبیر سابق انجمن ایرلاین‌های ایران می‌گوید که این رقم متفاوت از دیه‌ای ‌است که طبق قانون باید به خانواده قربانیان ایرانی پرداخت شود و میزان آن بستگی به رقمی دارد که ‌دادگاه‌های بین‌المللی تعیین می‌کنند. به جز این بویینگ به‌عنوان سازنده هواپیما می‌تواند بابت ‌خسارت افت سهامش از ایران طلب غرامت کند که به عقیده غوابش گرچه این اتفاق ممکن است رخ ‌بدهد اما در عرف بین‌الملل خیلی رایج نیست که شرکت سازنده هواپیما طلب غرامت کند مگر اینکه آن ‌شرکت بخواهد با کشور تسویه‌حساب سیاسی کند. ‌

بیمه ایرلاین اوکراینی در این مورد خسارت نمی‌دهد

حسن رضایی‌فر، رئیس کمیسیون سوانح سازمان هواپیمایی کشوری، هم به ایرنا گفته است: «به‌طور ‌عادی شرکت‌های بهره‌بردار مسئول پرداخت خسارت هستند، اما با توجه به اینکه سقوط هواپیمای ‌اوکراینی حادثه‌ای معمولی نبوده، پرداخت خسارت آن به توافق ایران و اوکراین بستگی دارد‎.‎‌» ‌اوتوضیح داده است که این هواپیما بیمه‌نامه معتبر از یک شرکت اوکراینی داشته است و بیمه این ‌هواپیما شامل بیمه بدنه هواپیما، بیمه سرنشینان، بیمه اموال و بیمه افرادی است که در محل سقوط ‌هواپیما دچار خسارت شده‌اند‎.‎ او حتی توضیح داده است که خسارت خانه‌ها و باغ‌های محل سقوط هواپیما هم زیر پوشش بیمه ‌اوکراینی است. ‌ غوابش اما توضیح می‌دهد که شرکت‌های بیمه هوایی، خسارات ناشی از برخوردهای ‌نظامی را نمی‌پذیرند و به همین دلیل ایران ناچار است که این خسارت را پرداخت کند. ‌ رئیس کمیسیون سوانح سازمان هواپیمایی کشوری خاطرنشان کرد: جزییات و نحوه جبران خسارت به ‌مذاکرات ایران و اوکراین بستگی دارد‎.‎

او درباره پرداخت خسارت به خانواده‌های جان‌باختگان این حادثه هم گفته است: «اطلاعات مسافران را به‌‌تازگی از شرکت اوکراینی تحویل گرفته‌ایم، قرار است با خانواده‌های مسافران تماس بگیریم تا رویه ‌قانونی انجام شود‎.»

با وجود این رقم خسارت به‌طور دقیق مشخص نیست و بنا به گفته غوابش بستگی به توافق‌ها و رویه‌‌های حقوق بین‌المللی دارد. ‌

عذرخواهی سازمان هواپیمایی از مردم

سازمان هواپیمایی کشوری  درخصوص مشخص‌شدن علت سانحه پرواز ۷۵۲ شرکت هواپیمایی ‌اوکراینی بیانیه‌ای صادر کرد.  ‎

در ابتدای این بیانیه آمده است:  «هر سانحه هوایی برای سازمان هواپیمایی کشوری جمهوری اسلامی ‌ایران رویدادی تلخ است و کارکنان این سازمان در اوج اندوه باید به انجام وظایفی در بررسی سوانح و ‌نظارت‌های تخصصی بپردازند تا امانت‌داری شایسته برای ایمنی و آسایش هموطنان در بخش هوایی ‌باشند. پس از چند روز تلاش بی‌وقفه و شبانه‌روزی، اطلاع‌یافتن از اصابت موشک پدافندی به پرواز ‌‌۷۵۲ اوکراینی، تأسف و ناراحتی ما را نیز مضاعف کرد. شجاعت و صداقت مثال‌زدنی نیروهای مسلح ‌پرافتخار جمهوری اسلامی ایران در بیان واقعیت و پذیرفتن مسئولیت فاجعه‌ای که در یک بافت پرتنش، ‌از خطایی انسانی ناشی شده است، دلیل سانحه رخ‌داده را روشن کرد.»‌

بر اساس این بیانیه، توضیحات تخصصی ازقبیل فرآیندهای محدود یا بسته اعلام‌کردن فضای ‌کشور، مشاهدات و نتایج به دست آمده در بررسی‌های اولیه سازمان و اقدامات و هماهنگی‌های ‌بین‌المللی انجام‌شده، به دلیل پرهیز از ایجاد تلقی و سوء تفاهم مبنی بر توجیه این شرایط، در ‌فرصت‌های آتی ارایه خواهند شد‎.‎

سازمان هواپیمایی دلیل رد فرضیه اصابت موشک به پرواز ۷۵۲ را در روزهای گذشته، چنین شرح ‌می‌دهد: «آنچه که به وسیله مردم عزیز مشاهده شد این بود که سازمان با قدرت و قطعیت فرضیه اصابت ‌موشک به هواپیما را رد می‌کرد و برای موضع خود دلیل و تحلیل نیز ارایه می‌کرد و اکنون مشخص ‌شده است که واقعیت همان بوده که سازمان آن را نفی می‌کرد. سازمان خود را امانت‌دار مردم و نظام ‌می‌داند، اعتماد صاحب امانت، بزرگ‌ترین سرمایه امانت‌دار و از دست دادن آن، بزرگ‌ترین خسران برای ‌او است.» سازمان هواپیمایی ضمن عذرخواهی از مردم ادامه می‌دهد:   «بابت تناقض در اطلاعات ارایه‌شده ابتدا ‌از بازماندگان محترم شهدای این واقعه پوزش می‌طلبد و سپس از تمامی هموطنانی که با نگرانی اخبار ‌منتشرشده را دنبال و این تناقض را مشاهده کردند و همچنین تمامی علاقه‌مندان و تحلیل‌گرانی که بر این ‌مبنا، به دفاع از صنعت هوانوردی کشور پرداختند صمیمانه عذرخواهی می‌کند‎.»

بیانیه این سازمان تأکید می‌کند: «ما تحت هیچ فشار و توصیه‌ای برای کتمان واقعیت نبوده‌ایم و هیچ نیتی ‌برای پنهان‌کردن واقعیت نداشته‌ایم. ما اطلاعاتی را که در اختیار و به آن باور داشتیم، منتشر کردیم و ‌از بابت اشتباه‌بودن آن متأسفیم. صنعت هواپیمایی ایران، از دسترسی به آنچه سایر رقبا از آن ‌برخوردارند بی‌بهره‌بوده و این صنعت تنها به اتکای نیروی انسانی متخصص ایرانی و پشتیبانی ‌مسافران و مردم عزیز به رشد خود ادامه داده است.»