گزارشی از زندگی روستاییان سیل‌زده سیستان‌وبلوچستان

آوارگان سیلاب

شب را روی تپه مشرف به روستا به صبح رساندند؛ بی‌هیچ سرپناهی. در آن هوای سرد و نمناک سهم هرکسی فقط یک پتو بود. آنها که جوان‌تر بودند، پتویشان را به زن‌ها، بچه‌ها و مسن‌های روستا دادند تا از گزند سرما در امان باشند.

کد خبر: ۴۰۹۲۴۹

۲۳ دی ۱۳۹۸

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از شهروند، آب هر لحظه بالاتر می‌آمد، اهالی «باغ کلات» با نگرانی فقط نگاه‌می‌کردند. رودخانه «بااو» که تا همین چند وقت پیش از بی‌آبی رو به خشک‌شدن بود، حالا وحشی و خروشان برای اهالی روستا خط و نشان می‌کشید. همین طغیان رودخانه آنها را مجبورکرد از ترس جان‌شان به ارتفاعات اطراف پناه ببرند. نگرانی از سرنوشت «باغ کلات» خواب را از چشم‌شان گرفته بود و خیلی‌ها از جمعیت ٦٠٠ نفره این روستا تا صبح نوبتی بیدار بودند تا اگر آب به ورودی روستا نزدیک شد، وسایل‌شان را به سرعت از خانه‌ها خارج کنند. اما از اواسط شب که بارندگی قطع‌شد، کم‌کم رودخانه هم آرام‌تر شد. آن‌طور که عبدالرحمان، دهیار این روستا  می‌گوید، شنبه‌شب بدترین شب زندگی‌اش بود، او همراه زن و بچه‌اش خانه و زندگی را رها کرد و به تپه بلند بالای روستا رفت. قبلش هم به همه گفته بود که روستا را تخلیه کنند: «آب خیلی بالا آمده بود، هر لحظه احتمال‌داشت که سیل‌بند بشکند و آب وارد روستا شود. من هم که دیدم شرایط خطرناک است به همه اعلام کردم از روستا خارج‌شوند.» سیل‌بند روستای باغ کلات قدیمی است، ٢٣‌سال پیش ساخته شد و بعد از آن هم هیچ وقت مرمت نشد. عبدالرحمان می‌گوید مردم روستا که پولی برای تعمیر سیل‌بند ندارند، در این مدت هم هر بار از مسئولان بخش و شهرستان درخواست کمک شده، فقط وعده مساعدت و همکاری دادند: «سیل‌بند روستای ما مثل آبکش سوراخ‌سوراخ است. موش و حیوانات دیگر در آن لانه درست کردند. من اصلا اعتمادی به آن ندارم، به همین دلیل اگر دوباره سطح آب بالا بیاید، باید روستا را تخلیه کنیم. اما اینکه هیچ امکاناتی برای اسکان موقت نداریم، راضی‌کردن مردم را سخت می‌کند. درخواست چادر کردیم، اما ظاهرا شرایط جاهای دیگر وخیم‌تر است و نیاز به کمک بیشتری دارند.» سیلاب و طغیان رودخانه «بااو» تا همین جا هم خسارت‌های زیادی برای اهالی باغ کلات به بار آورده است. به گفته دهیار این روستا با سرریز شدن سد «پیشین» همه پایین‌دست زیر آب رفت و طغیان رودخانه‌ها هم زمین‌های کشاورزی را از بین برد: «همه دارایی اهالی باغ کلات و روستاهای اطراف از بین رفت. کار اصلی مردم روستای ما صیفی‌کاری است، اما این سیل هرچه را که کاشته بودند، با خودش برد.»

دو روز تلخ سیل‌زد‌ه‌های جنوب‌غربی

بارش‌های سیل‌آسایی که تمامی ندارد، طغیان رودخانه، سرریزشدن سدها، تخریب خانه‌ها، بالا آمدن آب و ازبین‌رفتن کاج‌های جنوبی کشور؛ اینها تمام آن مصیبت‌هایی است که مردم برخی از روستاهای سیستان‌وبلوچستان را به زندگی اجباری روی تپه‌ها و بالای درخت‌ها مجبور کرده؛ مردم شهرستان قصرقند و روستای زرآباد کنارک و بخش دشتیاری چابهار دو روز است که درگیر آب و باد و باران شده‌اند. بارش‌هایی که زندگی را در این روستا، شهرستان و بخش مختل کرده است. خانواده‌ها حالا دیگر خانه‌ای ندارند، زندگی هم ندارند، زنده مانده‌اند و چشم امیدشان به امدادگران و مردم است تا شاید کمکی از آسمان برسد و آنان را نجات بدهد. راه‌های ارتباطی زمینی با این مردم سیل‌زده قطع شده است و فقط امکان خدمت‌رسانی از طریق بالگرد وجود دارد. مردم شهرستان قصرقند، آنهایی که از هجوم این آب‌های خروشان در امان مانده‌اند، دست به کار شده‌اند تا شاید بتوانند کمکی به همشهریان در آب گرفتارشان کنند. ١٥٠خانه تخریب‌شده، میلیاردها تومان خسارت به کشاورزان واردشده‌ و درحال حاضر مردمانی هستند که با طغیان رودخانه به بالای درخت پناه برده‌اند و دیگر نمی‌توانند از آنجا پایین بیایند. اینها را مصطفی رئیسی، پسر جوان قصرقندی می‌گوید، پسری که بیشتر رفیقان و آشناهایش در سیل گرفتار شدند و هیچ راه ارتباطی با آنها ندارد، خانه خودشان هم درگیر سیل و بخشی از آن تخریب شده است: «دو روز پیش بود که باران شروع شد. آن‌قدر بارش زیاد بود که رودخانه کاجو طغیان کرد. این رودخانه در بخش تلنگ قرار دارد و از بزرگترین رودخانه‌های این اطراف است، از طرف دیگر پل ورودی قصرقند هم تخریب شده و هیچ راه ورودی وجود ندارد. از صبح چندین بار رفتم و برگشتم. وضع آنجا خیلی بد است. دوستان صمیمی‌ای دارم که در بخش تلنگ شهرستان قصرقند گیر افتاده‌اند و نمی‌توانم با آنها صحبت کنم.»

سیلاب به کشته‌شدن ٢ نفر در سه استان منجر شده، اما نمی‌توان خسارت‌های مالی را هم نادیده گرفت. کشاورزانی که تمام سرمایه خود را از دست دادند. زمین‌هایی که از بین رفت و احشامی که تلف شدند: «در مناطق سیل‌زده سیستان‌وبلوچستان، ١٣ رأس گاو و ٧٠ رأس بز از بین رفتند. از طرفی کشاورزانی را می‌شناسم که در بخش تلنگ شهرستان قصرقند، حدودا ٢‌میلیارد تومان برای کاشت هندوانه هزینه کردند، اما آب تمام کاشت‌های آنان را با خود برد و زندگی اینها نابود شد. بیشتر خانه‌های خشت و گلی تخریب شدند و بقیه خانه‌ها هم که سالم مانده‌اند، آب داخل‌شان نفوذ کرده و همه چیز را از بین برده است. خودمان در بخش ساربوک قصرقند زندگی می‌کنیم. در اینجا خسارت کمتر است، با این حال بخشی از خانه‌مان تخریب شده است.»

مردم مناطق سیل‌زده حالا چشم امید به کمک هم‌وطنان‌شان دارند؛ آنانی که خانوادگی فقط توانسته‌اند جان‌شان را بردارند و به قسمت‌های بالایی بروند. باران هنوز هم در سیستان‌وبلوچستان ادامه دارد. هنوز هم مردمان آنجا با ترس و وحشت زندگی می‌کنند تا مبادا گرفتار سیلاب شوند: «باران با سرعت زیادی درحال باریدن است. دو سد زیردان و نیکشهر سرریز شده است. مردم در جاهایی که امدادگران آنها را اسکان داده‌اند، زندگی‌می‌کنند، حال‌وروزشان خوب نیست. آنان درخواست امدادرسانی هوایی دارند و مواد غذایی می‌خواهند. به امید اینکه باران قطع و سیل تمام شود، شاید بتوانند چیزی از زندگی قبلی در خانه‌های تخریب‌شده و سیل‌زده‌شان پیدا کنند و زندگی را از نو آغاز کنند.»

قطع برق مناطق سیل‌زده

اهالی روستای «فهیل» هم روزهای سختی را سپری می‌کنند. شرایط آنها نسبت به بقیه مناطق سیل‌زده بدتر است. آب دورتادور روستا را گرفته و همه راه‌های ارتباطی آنها را قطع شده است. این روستای ٣٠٠ نفره دو روز است که در محاصره سیل گرفتار شده و تنها امید اهالی پایان بارندگی‌ها و فروکش‌کردن طغیان رودخانه‌هاست. کریم دادی، دهیار فهیل است. او از روز جمعه برای درخواست کمک از روستا خارج شد، اما هنوز نتواسته کار چندانی برای اهالی روستا انجام دهد: «وضع از آن چیزی که تصور می‌شود، بحرانی‌تر است. همه راه‌های ارتباطی روستا قطع شده و همین هم کار امدادرسانی را مختل کرده است.» تنها راه امدادرسانی به مناطق سیل‌زده بالگرد است، یعنی از طریق هوا مواد غذایی و اقلام مورد نیاز روستاهای سیل‌زده تأمین می‌شود. البته آن‌طور که کریم دادی می‌گوید، وسعت مناطق زیر آب رفته به‌حدی است که با این امکانات موجود خدمات‌رسانی به کندی انجام می‌شود: «ارتفاع آب در برخی روستاها به ٤ متر رسیده، برق برخی روستاها به‌طور کامل قطع و ارتباط تلفنی هم در برخی مناطق مختل شده است، بارندگی هم که کماکان ادامه‌دارد. با این اوصاف تا عادی‌شدن شرایط چند هفته‌ای زمان لازم است، ضمن اینکه اهالی این مناطق خسارت‌های زیادی دیدند و دولت باید به آنها کمک کند.»

وضع همچنان بحرانی است

اما بارندگی بی‌سابقه در مناطق جنوبی استان سیستان‌وبلوچستان تاکنون جان دو نفر را گرفته است. براساس اعلام مسئولان محلی نخستین جان‌باخته سیل اخیر در شهرستان سرباز گزارش شد. یک دختربچه در بخش کهک سراوان به دلیل ریزش سقف زیر آوار ماند و جانش را از دست داد. همچنین گفته می‌شود یک نفر هم در منطقه جنوبی سیستان و بلوچستان ناپدید شده است هرچند هواشناسی از کاهش میزان بارندگی طی روزهای آینده خبر داده است، اما شرایط موجود در مناطق سیل‌زده نشان می‌دهد اوضاع بحرانی در جنوب سیستان‌وبلوچستان همچنان ادامه دارد، به همین علت مدارس ١٢شهر این استان برای دومین روز پی‌درپی تعطیل اعلام شد. ‌به‌ گفته ارجمندی، مدیرکل مدیریت بحران استانداری سیستان‌وبلوچستان مسیر ارتباطی ٥٠٠ روستا از ابتدای بارندگی‌ها تاکنون مسدود و به ٢٦ محور فرعی در جنوب استان سیستان‌وبلوچستان در پی بارندگی شدید و وقوع سیلاب آسیب جدیدی وارده شده است و عملا استفاده از آنها امکان پذیر نیست. اما شدت بارش‌ها باعث اتفاق عجیبی در بیمارستان زهک شد. به دنبال نفوذ آب سقف یکی از اتاق‌های بخش  ccuاین بیمارستان ریزش کند. اما این حادثه به گفته رئیس این مرکز درمانی تلفات جانی در پی نداشت: «در بازدیدی که هنگام بارندگی از تمامی بخش‌های بیمارستان داشتیم، متوجه نم‌کشیدن قسمت‌هایی از سقف کاذب در اتاق شدیم که بلافاصله به همکاران دستور انتقال مریض به اتاق دیگری با امکانات بخش ccu داده شد.»