نگرانی عراق از تحریم‌های احتمالی آمریکا

از زمانی که مجلس عراق رسما دست دولت را برای خروج نیروهای امریکا از این کشور باز گذاشت، عادل عبدالمهدی نخست وزیر موقت عراق با جدیت این برنامه را پیگیری کرد.

کد خبر: ۴۰۹۲۰۲

۲۳ دی ۱۳۹۸

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از اعتماد، و نیز روز شنبه برای نخستین‌بار از زمان به قدرت رسیدن در سال 2018 با هیاتی بلند پایه از وزرای ارشد و رییس اطلاعات خود به اربیل سفر کرد. این سفر در شرایطی انجام شد که پس از ماه‌ها تظاهرات ضد دولتی، در نهایت عبدالمهدی از سمت خود استعفا داد اما کماکان مدیریت امور را در دست دارد. اما روابط میان عراق و واشنگتن اصلا در شرایط مساعدی نیست، چرا که پس از ترور سردار سلیمانی و ابومهندس المهدی توسط پهپادهای امریکایی در فرودگاه بغداد، مجلس این کشور قطعنامه‌ای را برای خروج امریکا از عراق به تصویب رساندند و از آن روز پیام‌های تهدید آمیز امریکایی‌ها به عراق سرازیر شد. از بحث تحریم گرفته تا پرداخت غرامت همگی مباحثی بود که میان امریکا و عراق مطرح بود و عملا تنش میان دولت عراق و امریکا نیز بیشتر شد. عبدالمهدی نیز در سفر خود به اقلیم با نخست‌وزیر منطقه یعنی مسرور بارزانی و همچنین رییس منطقه یعنی نچیروان بارزانی دیدار و گفت‌وگو کرد. او همچنین با مسعود بارزانی رهبر کنونی حزب حاکم اقلیم کردستان ملاقات کرد. در بیانیه دفتر نخست وزیری عراق آمده است که عبدالمهدی در مورد تظاهرات ضد دولتی، حضور نیروهای خارجی در عراق و همچنین تنش‌های منطقه‌ای با مقام‌های اقلیم کردستان عراق گفت‌وگو کرده است.

گفتنی است عبدالمهدی پس از بازدید از اربیل به دیگر منطقه با اهمیت اقلیم کردستان یعنی سلیمانیه سفر کرد تا با رهبران حزب اتحادیه میهنی کردستان نیز گفت‌وگو کند. او در دیدار خود تاکید کرد که ما با کسی از جمله ایالات متحده نمی‌خواهیم خصومتی داشته باشیم.

به گزارش الجزیره، اقلیم کردستان عبدالمهدی را به عنوان یک متحد قابل اعتماد می‌دید و امیدوار بود در طول دوره نخست وزیری او به بازسازی روابط بین بغداد و اربیل کمک کند، چرا که به دنبال همه پرسی غیرقانونی استقلال کردستان عراق در سال 2017 روابط میان دو طرف دچار یک چالش جدی شد.

با این حال در ماه اکتبر و شروع اعتراضات سراسری به‌خصوص در بغداد و جنوب عراق با اکثریت مردم شیعه، سرانجام عبدالمهدی برای فروکش کردن اعتراضات از سمت خود استعفا داد ولی تاکنون پارلمان هیچ جایگزینی برای او معرفی نکرده است. روز‌های قبل از استعفای عبدالمهدی بغداد و اقلیم کردستان به یک توافق در خصوص تقسیم درآمدی نفت صادراتی منطقه اقلیم و سهم آن در بودجه فدرال 2020 دست پیدا کرده بودند. دولت خودمختار اقلیم نیز شرایط این توافق را مطلوب می‌دانست و می‌ترسید که فردی که جایگزین عبدالمهدی می‌شود این توافق را به‌رسمیت نشناسد و بار دیگر با مشکل مواجه شوند. از طرفی دیگر با توجه به رای پارلمان عراق برای خروج نیروهای امریکایی از عراق نیز مقامات کرد از این خروج امریکایی‌ها به‌شدت نگران شدند و هیچ نماینده کردی در این رای‌گیری شرکت نکرد زیرا آنها ائتلاف به رهبری امریکا را در عراق توازن بخش می‌دانند.

حدود 5200 سرباز امریکایی برای پشتیبانی از نیروهای محلی و جلوگیری از بازسازی داعش تحت عنوان ائتلاف مبارزه با داعش در عراق حضور دارند. آنها بخش عمده ائتلافی وسیع را تشکیل می‌دهند که از سایر کشورها در سال 2014 دولت عراق دعوت کرد تا در مبارزه با داعش به دولت این کشور کمک کنند.

در حال حاضر علی‌رغم اینکه تلاش‌ها برای مذاکره و رایزنی برای خروج نیروهای امریکایی از عراق وجود دارد ولی عراقی‌ها به‌شدت نگران تحریم‌های احتمالی امریکا نیز هستند، چرا که ممکن است تحریم‌های امریکا دسترسی به حساب‌‌های دلاری عراق در امریکا را مسدود کند. دونالد ترامپ، رییس‌جمهور ایالات متحده اخیرا نیز تهدید کرده بود که عراق را با تحریم‌هایی شدید روبه‌رو خواهد کرد.

مجید التمیمی، نماینده عراق در گفت‌وگو با بلومبرگ عنوان کرد که امریکایی‌ها می‌توانند تاثیر جدی نیز بر درآمدهای نفتی عراق داشته باشند، چرا که می‌تواند تاثیر خود را روی برخی شرکت‌های بازاریابی نفتی عراق بگذارند و اجازه همکاری با این کشور را ندهند. از طرفی دیگر عراق به‌دلیل وابستگی شدید بودجه‌ای خود به درآمد نفتی نگران خدشه‌دار شدن درآمدهای فروش نفت کشور است.

با این وجود عملا می‌توان گفت که دونالد ترامپ به هیچ عنوان درخواست بغداد مبنی بر خروج امریکا از این کشور را به رسمیت نشناخته و در همان ساعات اولیه عنوان کرد که سربازهای امریکایی‌ را از عراق خارج نمی‌کند. طی هفته گذشته نیز مقام‌هایی از وزارت خارجه ایالات متحده به عراقی‌ها هشدار دادند که ممکن است دسترسی به حساب‌های دولتی در بانک‌های امریکا بسته شود.

با این حال مقام‌های وزارت خارجه حاضر نشدند که درخصوص این خبر به‌طور رسمی اظهار نظر کنند. سخنگوی فدرال رزرو نیز از اظهار نظر در این زمینه خودداری کرده است، ولی مجموعه شرایط نشان می‌دهد که اگر امریکا قصدی هم برای خروج از عراق داشته باشد این خروج کم‌هزینه نخواهد بود.

اما سوال اصلی اینجاست که آیا امریکا به راحتی عراق را ترک می‌کند. امریکا دارای حدود 5 پایگاه هوایی و یکی از بزرگ‌ترین سفارتخانه‌های محافظت شده در سطح جهان را در عراق دارد. همچنین یکی از بزرگ‌ترین مراکز سرویس اطلاعاتی امریکا در این منطقه بنا شده است. اسامه بن‌لادن، رهبر پیشین القاعده سفارتخانه‌های امریکا در بغداد را یک هیولا می‌دید که دوقلوی آن در کابل قرار دارد. اریک مارگولیس در سایت commondreams می‌نویسد، که عراق تبدیل به یک مرکز اصلی برای کلیه عملیات‌های خاورمیانه‌ای امریکا شده است که یکی از بزرگ‌ترین ذخایر نفتی جهان را نیز در اختیار دارد. از همین رو می‌توان گفت با توجه به پولی که از فروش نفت عراق به فدرال رزرو امریکا واریز می‌شود، عملا واشنگتن کنترل بخش عمده‌ای از نفت خاورمیانه را در اختیار گرفته است. هرچند ایالات متحده دیگر نیازی به نفت خاورمیانه ندارد، اما کماکان با تسلط بر خاورمیانه می‌تواند نفوذ بسیار زیادی به ایالات متحده دهد تا چین، ژاپن، هند و اروپایی که از این منطقه نفت وارد می‌کند را تحت کنترل خود در بیاورد. این ستون اصلی قدرت جهانی ایالات متحده و برتری دلار به حساب می‌آید.

واشنگتن همچنین به شکل انحصاری آسمان عراق را در‌اختیار دارد و اجازه در اختیار داشتن تجهیزات پیشرفته جنگی در آسمان را به عراق نمی‌دهد. مارگولیس در مقاله خود عنوان می‌کند که امریکا به شیوه بریتانیایی‌ها در اوایل قرن 20 تسلط خود بر عراق را حفظ می‌کند. او در ادامه عنوان می‌کند که احتمالا واشنگتن دولت دموکراتیک عراق را نادیده گرفته و همچنان به عنوان سلطان عراق عمل خواهد کرد. عراق به پایگاه نظامی مرکزی و مخزن قابل اطمینان نفت برای ایالات متحده تبدیل شده است که این قدمی مهم برای ایالات متحده در خاورمیانه و منابع انرژی آن است که همان هدفی بود که دولت بوش آن را طرح‌ریزی کرده بود. اسراییل نیز به هدف طولانی مدت خود در این مسیر برای کنار زدن عراق به عنوان یک دشمن بالقوه دست پیدا می‌کند، چرا که اکنون مصر و سوریه هم در جایگاهی نیستند که وارد یک درگیری جدی با اسراییل و مقاومت در برابر این رژیم شوند و سعودی‌ها نیز بدون هیچ مانعی اسراییل را مثل یک برادر عرب در آغوش می‌کشند، چرا که هرگز در نیم قرن گذشته کشورهای عربی تعیین‌کننده تا این حد در برابر اسراییل ضعیف نبودند و هیچ‌گاه اسراییل در تعیین سیاست‌های امریکا از جمله تحریک این کشور برای ترور سردار سلیمانی تا این اندازه نقش نداشته است.