خط و نشان اردوغان

رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه علی‌رغم تمام انتقادات داخلی و بین‌المللی که علیه او مطرح می‌شود، پستی و بلندی‌های بزرگی را پشت سرگذاشته است، اما حالا بعد از دو دهه روابط گرم با امریکا، وقت واکندن سنگ‌ها در رابطه دو شریک نظامی عضو ناتو رسیده است.

کد خبر: ۴۰۲۵۲۷

۲۶ آذر ۱۳۹۸

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از اعتماد، رجب طیب اردوغان، در مصاحبه‌ای که روز یک‌شنبه از شبکه تلویزیونی آ-خبر منتشر شد، مستقیما تهدید کرد که اگر امریکا تحریم‌های جدید علیه ترکیه را به بهانه خرید سامانه ضدهوایی اس-400 از روسیه عملی کند، پایگاه‌های امریکایی در خاک کشورش را تعطیل خواهد کرد. تهدیدی که می‌تواند سرنوشت یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نظامی امریکا در آسیا که میزبان تعدادی از کلاهک‌های هسته‌ای امریکا و رادارهای پیشرفته این کشور برای رصد روسیه است را با خطر مواجه سازد . اردوغان، علی‌رغم ادعاهای تند علیه قدرت‌های جهانی تاکنون هر بار توانسته است با رویکرد ستیزه‌جویانه، گلیم ترکیه را از آب‌های خروشان ژئوپولیتیک قرن بیست و یکم بیرون بکشد. از رویارویی مستقیم با اروپا گرفته تا رفتن تا پای جنگ با روسیه، تا موضع‌سرسختانه در برابر رویدادهای فلسطین اشغالی گرفته تا تجاوز نظامی به خاک سوریه، همه این اقدامات را اردوغان نهایتا با دیپلماسی خود رفع و رجوع کرد. حالا بعد از تصویب تحریم‌هایی علیه ترکیه به دلیل خرید سامانه دفاع موشکی اس-400 از روسیه، رجب طیب اردوغان تهدید کرده است که می‌تواند پایگاه هوایی اینجرلیک را که 65 سال است در اختیار امریکایی‌هاست، از آنها پس بگیرد.

رجب طیب اردوغان، در این گفت‌وگوی تلویزیونی در پاسخ به سوالی در مورد سقف واکنش به تحریم‌های امریکا و احتمال اخراج نیروهای امریکایی از خاک این کشور گفت: «اگر ضروری باشد که چنین اقدامی انجام دهیم، قطعا اختیار آن را داریم، اگر لازم باشد اینجرلیک را تعطیل خواهیم کرد.» پایگاه هوایی آدانا، مشهور به اینجرلیک، یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های فرامرزی ارتش امریکا محسوب می‌شود که با هدف رویارویی با اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در دهه 1950 تاسیس شد. هر چند این پایگاه رسما متعلق به نیروی هوایی ارتش ترکیه است، اما مهم‌ترین بهره‌بردار آن نظامیان امریکایی هستند. امریکا در جنگ‌های اول و دوم خلیج فارس، ایجاد منطقه پرواز ممنوع در عراق، جنگ افغانستان و عملیات موسوم به مبارزه با تروریسم در سوریه، از این پایگاه برای هدف قرار دادن اهداف مورد نظر خود در کشورهای آسیایی استفاده کرده است و سال‌هاست تعداد نامشخصی کلاهک هسته‌ای با ادعای بازدارندگی علیه روسیه در آن نگهداری می‌کند. اردوغان در ادامه تهدیدهایش، حتی از احتمال تعطیلی پایگاه راداری کورچیک هم خبر داد، پایگاه راداری مدرنی در شرق ترکیه که یکی از اصلی‌ترین مکان‌های رصد رهگیری موشک‌های بالستیک برای ناتو محسوب می‌شود و از سال 2012 تاسیس شده است. اردوغان گفت: «اگر آنها بخواهند با اجرای این تحریم‌ها ما را تهدید کنند، قطعا ما هم تلافی خواهیم کرد.» به گزارش تی‌آر‌تی، اردوغان تاکید کرد: «به‌موقعش با کلیه هیات‌های‌مان مذاکره کرده و در صورت لزوم پایگاه هوایی اینجیرلیک را تعطیل می‌کنیم. در صورت لزوم پایگاه کورجیک در مالاتیا را نیز تعطیل می‌کنیم. آنها این‌گونه اقدامات را انجام می‌دهند، ما هم بیکار ننشسته‌ایم.» این واکنش تند اردوغان یک هفته بعد از آن بیان می‌شود که کمیته روابط خارجی سنای امریکا لایحه تحریم‌ها علیه ترکیه به دلیل خرید سامانه موشکی اس-‌400 را تایید کرد و قطعنامه‌ای برای به رسمیت شناختن «نسل‌کشی ارامنه» توسط حکومت ترکیه تصویب کرد.

او به دولت امریکا هشدار داده است که «واشنگتن نباید در رابطه دوجانبه گام‌هایی بردارد که جبران آنها غیرممکن باشد.» او در عین حال در واکنش به قطعنامه کنگره امریکا در توصیف قتل عام ارامنه توسط حکومت عثمانی، این اقدام را یک «اقدام کاملا سیاسی» توصیف کرد. اردوغان گفت: «این تصمیمات کاملا سیاسی است و برای ما هیچ اهمیتی ندارد. خیلی واضح و روشن بگویم در مورد سرخپوستان امریکایی مگر می‌شود صحبت نکرد؟ تاریخ سرخپوست‌ها لکه ننگی بر پیشانی امریکا است.» اردوغان تلویحا پیشنهاد داده است که در اقدامی متقابل، ترکیه هم امریکا را به نسل کشی بومیان قاره امریکا متهم کند.

روز شنبه، مولود چاوش اوغلو، وزیر خارجه ترکیه در نشست انجمن گفت‌وگو در دوحه تاکید کرده‌بود که «به هیچ‌وجه امکان لغو قرارداد خرید سامانه موشکی اس-400 از روسیه وجود ندارد، هر اندازه هم که عواقب آن شدید باشد.» این در حالی است که در طول هفته گذشته خبرهایی مبنی بر تکمیل نصب این سامانه‌ها و آغاز آزمایش‌های عملیاتی آن توسط ارتش ترکیه منتشر شده‌بود و به گفته رسانه‌های روسیه قرار است تا ماه آوریل سال آینده میلادی کاملا عملیاتی شوند. امریکا معتقد است که استقرار سامانه‌های موشکی ساخت روسیه در یکی از کشورهای عضو ناتو، می‌تواند باعث انتقال اطلاعات محرمانه سامانه‌های تسلیحاتی این پیمان نظامی غربی به روسیه شود.

در واکنش به این اظهارات اردوغان، رسانه‌های روس به نقل از یک مقام امریکایی نقل کرده‌اند که امریکا خواهان جلوگیری از افزایش تنش با آنکارا است. به گزارش اسپوتنیک یک منبع در وزارت دفاع امریکا گفته است: «ما وضعیت نیروهای‌مان در ترکیه را به عنوان نمادی از دهه‌ها تعهد برای دفاع از امنیت ترکیه می‌دانیم که متحد ما در ناتو و یک شریک استراتژیک برای امریکاست.» علی‌رغم گذراندن چندین مصوبه در کنگره امریکا علیه ترکیه، کاخ سفید تلاش کرده است تا حد ممکن از تحریک دولت ترکیه اجتناب کند، از جمله بعد از آنکه آغاز عملیات موسوم به «چشمه صلح» در شمال شرقی سوریه توسط ترکیه با انتقاد شدید نمایندگان کنگره امریکا مواجه شد، دولت امریکا تحریم‌هایی را علیه مقام‌های ترکیه وضع کرد، اما به سرعت با انجام گفت‌وگوهای دوجانبه میان دو طرف، از جمله توافق اردوغان با پیشنهاد مایک پنس، معاون رییس‌جمهور امریکا، این تحریم‌ها لغو شد. تازه‌ترین تحریم‌هایی که در کمیته روابط خارجی سنای امریکا تصویب شده است و در صورت تصویب در مجلسین امریکا و امضا توسط رییس‌جمهور می‌تواند به شکل گسترده‌ای از طریق توقیف اموال، توقف صدور ویزا و کاهش دسترسی به اعتبارات دلاری، به اقتصاد ترکیه ضربه وارد کند. این تحریم‌ها بر مبنای قانونی با عنوان «کاتسا (قانون مبارزه با دشمنان امریکا از طریق تحریم)» تعیین شده‌اند که با هدف قانونی‌سازی جنگ تحریمی یکجانبه امریکا علیه روسیه، ایران و کره شمالی، اوایل سال 1396 به تصویب رسید. بر اساس این قانون کشورهای ثالث در صورت انجام خریدهای کلان نظامی از روسیه، می‌توانند تحت تحریم‌های ثانویه قرار گیرند.