در کاهش آلودگی هوا «درجا» زدیم

آلودگی هوا همچنان گلوی شهروندان کلانشهرها را می‌فشارد. سلامتی پایتخت نشین‌ها توسط «دود خاکستری» تهدید می‌شود.

کد خبر: ۴۰۲۴۹۹

۲۶ آذر ۱۳۹۸

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایران، پیش‌بینی هواشناسی هم هوای تهران را برای ساکنان آن ناسالم اعلام می‌کند. «بهزاد اشجعی» دبیر کمیته فنی صدور مجوزهای خودرویی سازمان حفاظت محیط زیست نیز دو وزارتخانه صمت و وزارت کشور را متهمان ردیف اول و دوم آلودگی هوای تهران معرفی می‌کند، بویژه وزارتخانه صمت را. به گفته او این وزارتخانه نه تنها در تولید خودروهای یورو 5 موفق نبوده است که همچنان برخلاف قانون اقدام به پیش فروش خودروهای یورو4 می‌کند! «محمدرضا رضایی»، رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی هم از ورود کمیسیون متبوعش به موضوع آلودگی هوا و انتشار بوی نامطبوع درتهران خبر می‌دهد و خواستار پاسخگویی سازمان محیط زیست، شهرداری و استانداری می‌شود.

پیش فروش خودروهای آلاینده

اشجعی به‌عنوان نخستین متهم آلودگی هوای کشور انگشت اتهام را به‌سمت وزارت صنعت، معدن و تجارت می‌برد و می‌گوید: «وزارت صمت نه تنها در تولید خودروهای یورو 5 موفق نشده که برخلاف قانون اقدام به پیش فروش خودروهای یورو 4 کرده است.» وی آب پاکی را روی دست همگان می‌ریزد و می‌افزاید: «خودروهای تولیدی براساس قانون بدون مجوز سازمان حفاظت محیط زیست «پلاک» نمی‌شوند و پردیسان اجازه نمی‌دهد خودروهای یورو4 پیش فروش شده در سال 99 پلاک بخورند.» براساس قانون هوای پاک قرار بود خودروسازان سال 98 خودروهای یورو5 را روانه خیابان‌های کلانشهرها کنند تا آلودگی هوا کاهش یابد اما آنها توانستند یک سال دیگر فرصت از سازمان محیط زیست بگیرند و قول دادند که شهروندان در سال 99 با خودروهای یورو 5 در خیابان‌ها تردد کنند. خودروسازان سال پیش تحریم‌های امریکا و وضعیت سوخت را پیش کشیدند و توانستند یک سال فرصت بیشتری برای فرستادن خودروهای یورو چهار را به خیابان‌های کلانشهرها و کوچک شهرهای ایران به‌دست بیاورند. اما یک سال تنفس هم باعث نشد تا خودروسازان به‌سمت خودروهای یورو 5 بروند و در آلوده‌ترین هوای کشور، پیش فروش چهار مدل (سمند، پژو پارس، پژو ۲۰۷ و دنا) از محصولات خود را با یورو4 برای سال آینده شروع کردند. در واکنش به این تصمیم سازمان حفاظت محیط زیست هم شکایت از شرکت ایران خودرو را روی میز سازمان بازرسی کل کشور می‌گذارد تا شاید بتواند از مجاری قانون جلوی این بی‌قانونی را بگیرد. اشجعی شفاهی هم شکایت از خودروسازان را به معاون سازمان بازرسی می‌برد. خودروسازان این بار هم پای تحریم‌ها را پیش می‌کشند اما اشجعی می‌گوید: «بهانه تحریم‌ها دیگر جواب نمی‌دهد.» او اعتقاد دارد که تحریم‌ها روی تولیدات دو شرکت سایپا و ایران خودرو تأثیری ندارد، چون بیشتر قطعات آنها در داخل کشور تولید می‌شود. بنابراین نمی‌توانند این بار با این بهانه از زیر بار مسئولیت خود در قانون هوای پاک شانه خالی کنند. اما کم کاری وزارت صمت به همین جا ختم نمی‌شود.

آنطور که این کارشناس می‌گوید: «وزارت صمت همچنین در اقساط خودروها برخلاف قانون عقب مانده و استانداردسازی خودروهای دیزلی را هم به تعویق انداخته است!» این تنها وظیفه این وزارتخانه برای کاهش آلودگی هوا در قانون هوای پاک نیست. اشجعی می‌گوید:«وزارت صمت در پروسه استفاده از موتورسیکلت‌های برقی هم بسته مناسبی ارائه نداده است.» براساس قانون وزارت صمت موظف بود که هر سال ده درصد موتورسیکلت‌های تولیدی را به موتورهای برقی اختصاص بدهد اما در این حوزه هم کارنامه قابل قبولی ندارد. خودروهای یورو 5 وزارت صمت هم از نگاه پردیسانی‌ها، چنگی به دل نمی‌زند.

به‌گفته اشجعی آزمایش‌ها نشان می‌دهد 50 درصد خودروهای یورو 5 در آزمون «تطابق تولید» نمره مردودی گرفته‌اند. او می‌گوید: «خودروهای یورو 5 به معنای واقعی یورو 5 نیستند.» او این ضعف را از نقص فنی خودروهای تولیدی یورو 5 می‌بیند.

افزایش خودروها و آدم‌ها!

اشجعی معتقد است دستگاه‌های دوازده‌گانه در کاهش آلودگی هوا در‌جا زده‌اند. 70 درصد آلودگی هوای کلانشهرها از منابع متحرک آب می‌خورد. وی می‌گوید: «تعداد خودروها نسبت به سال گذشته افزایش پیدا کرده و سن آنها هم دارد زیاد می‌شود.» به‌گفته او هرچه سن خودروها بالاتر می‌رود میزان انتشار آلاینده‌های آنها بیشتر می‌شود. به‌گفته او فعالیت‌های صنعتی هم سهم کمی در آلودگی شهرها ندارند. تراکم جمعیت هم یکی دیگر از عللی است که نمی‌گذارد شهروندان کلانشهرها روی خوش آسمان آبی را ببینند. به اعتقاد او همین مسائل باعث می‌شود تا تمام تلاش‌های انجام گرفته برای کاهش آلودگی هوا آب در هاون کوبیدن معنا دهد. اشجعی می‌گوید: «همین موضوعات باعث می‌شود تا سال به سال میزان آلایندگی‌ها بالا برود.» او در پاسخ به این سؤال که چرا شهروندان در سال 97 روزهای آلوده کمتری را تجربه کردند می‌گوید: «نباید سال 97 را با سال 98 مقایسه کرد چون این سال به لحاظ ناپایداری جوی در 50 سال اخیر استثنا بود.» او آلودگی در سال 96 را با 95 مقایسه می‌کند و می‌گوید: «تهران در سال 96 منتهی به آذر 54 روز آلوده داشت و در سال 98، 50 روز. یعنی چهار روز هم کمتر از سال 96.»

دودی که از سوراخ ازون به چشم شهروندان می‌رود

اشجعی اعتقاد دارد وضعیت آلودگی هوا در تهران هر سال بدتر نمی‌شود. او می‌گوید: «بررسی‌ها نشان می‌دهد که هر سال وضع شهرها به‌لحاظ ذرات معلق بهتر می‌شود.» اما به گفته او مسأله از یک جا دیگر آب می‌خورد از سوراخ ازون. به‌گفته اشجعی بررسی‌ها نشان می‌دهد که از سال 95 تا 98 در بازه زمانی آذرماه به ترتیب 1، 7، 16و 25 روز آلایندگی‌ها منشأ ازونی داشته است درحالی که در سال 95 آلایندگی ازون نداشتیم. او دلیل ایجاد آلایندگی ازونی از جمله ناکس(نوعی از اکسیدهای نیتروژن) و هیدروکربن‌ها را خودروهای و موتورهای بنزینی می‌داند و می‌گوید: «هر سال هم تعداد آنها بیشتر می‌شود وهم سن آنها بالاتر می‌رود.» در اینجا هم پای خودروهای داخلی وسط می‌آید. او می‌گوید: «خودروهای تولید داخل، در سیستم کنترل آلاینده‌های تبخیری، مشکل جدی دارند.» به‌عبارت دیگر علاوه بر آلایندگی‌هایی که از «اگزوز» خودروها خارج می‌شود، تبخیر باک ماشین‌ها هم یکی از علل دیگر آلاینده‌ها با منابع متحرک است. او از مردود شدن خودروهای داخلی در تست آلاینده‌های تبخیری خبر می‌دهد و می‌گوید: «بررسی‌ها نشان می‌دهد که خودروهای داخلی سالانه باعث انتشار 10 هزار تن آلاینده هیدروکربن در تهران می‌شود که این آلایندگی از نقص فنی کنترل‌های تبخیری ایجاد می‌شود.» او کل انتشار هیدروکربن‌ها در تهران را 100 هزار تن در سال می‌داند که خودروهای تولید داخل در آن نقش ده درصدی دارند. اشجعی می‌گوید: «می‌دانید که 10 درصد عدد کمی در ایجاد آلودگی‌ها نیست!» به گفته او این مسأله باعث می‌شود تا وضع آلایندگی‌های ناشی از ازون بدتر شود.

عدم نصب فیلتر توسط وزارت کشور روی خودروهای دیزلی سنگین

او دومین متهم آلودگی هوا را وزارت کشور می‌داند و می‌گوید یکی از وظایف محوله به این وزارتخانه، نصب فیلتر روی خودروهای دیزل سنگین بود که متأسفانه انجام نشد. به گفته اشجعی اگر این اقدام توسط وزارت کشور انجام بگیرد از انتشار 15 تا 20 درصد ذرات معلق در شهرها جلوگیری می‌شود. وزارت کشور 5 سال است که انجام این مصوبه را به تعویق می‌اندازد. او عدم انجام «LEZ» (کنترل آلودگی هوای شهر) را یکی دیگر از علل آلودگی شهرها می‌داند می‌گوید: «این برنامه تنها در تهران، آن هم به‌صورت ناقص در طی دو سال انجام گرفت اما در شهرهای دیگر هرگز انجام نگرفت.» او جداسازی ناوگان شهری و برون شهری و سختگیری به ناوگان شهری را هم ازدیگر راهکار‌های جامانده از قانون هوای پاک می‌داند که می‌تواند تا حدودی گره کور آلودگی هوای کشور را شل کند!