سنگینی یک سوم هزینه‌های درمان بر دوش مردم

احتمالا یکی از آرزوهای هر ایرانی بهبود وضعیت حوزه درمان و سلامت است؛ از هزینه ها تا نحوه ارائه خدمات به ویژه در بخش ها و مراکز دولتی.

کد خبر: ۴۰۲۰۲۳

۲۴ آذر ۱۳۹۸

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از خراسان، چالش هزینه های بالای درمان آن طور که وزارت بهداشت اعلام می کند هنوز تا وضعیت مطلوب فاصله دارد. هم اکنون 32.5درصد هزینه های درمان از جیب مردم پرداخت می‌شود در حالی که وزارت بهداشت، خود اعلام می کند این عدد در نهایت باید 15 درصد باشد. بماند که در کشورهای پیشرفته این عدد حدود 10 و 11 درصد است. در بخش خدمات که لازم نیست بگویم؛ متاسفانه همه ما بارها و بارها از نحوه خدمات دهی بخش های درمانی دلمان گرفته است و کاری هم از دستمان بر نمی آید.همین چند شب قبل خودم برخورد نامناسب، خسته وعصبی یک پزشک را دیدم که البته کاری هم از دستم برنیامد. یا این دو مخاطب روزنامه خراسان که درد دلشان را برای ما ارسال کرده اند:

- به یک بدبختی شماره دندان پزشکی از درمانگاه عشرت آباد بیمه تامین اجتماعی گرفتم حالا که رفتم میگه مواد سفید نداریم برای پر کردن. آخه یکی نیست روی همین تامین یک نظارت داشته باشه ببینه چه کار می کنه!

-چند روزه دندانم درد می کند. برای معاینه و ترمیم به کلینیک دندان پزشکی رفتم. از هزینه درمان یک دندان که 1.5 میلیون می شد، تمام وجودم درد گرفت.

آن چه اکنون مورد بررسی و دقت این گزارش است، موضوع اول یعنی سهم پرداختی مردم از هزینه های درمان است، با وجود افزایش بودجه سلامت از تولید ناخالص داخلی و اجرای طرح تحول سلامت اما بازهم 32.5 درصد هزینه های درمان توسط مردم و از جیب آن ها پرداخت می شود.

مطلوب چیست؟80 درصد دولت و 15  درصد مردم

این که دقیقا وضعیت مطلوب و سهم پرداختی ها چگونه باید باشد، ایرج حریرچی معاون کل وزارت بهداشت دو روز قبل درباره آن این طور گفت: اصل سهم پرداختی مردم برای هزینه های درمان  باید به این صورت باشد که دولت و بیمه ها باید بین ۷۸ تا ۸۰ درصد پرداختی داشته باشند، ۱۵ تا ۱۷ درصد مردم و بقیه را بیمه های تکمیلی بپردازند. اما در شرایط کنونی، سهم پرداختی مردم همچنان، 32.5 درصد است.البته افق نگاه مسئولان کشور همیشه مطلوب بوده است اگرچه گاهی رویایی به نظر می رسد، مثل این جمله مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی کشور که مرداد 94  گفته بود: «هزینه‌های پرداختی مردم در بخش درمان 50 درصد بود که با تلاش‌های دولت سهم پرداختی مردم در بخش‌های دولتی به حدود 5 درصد کاهش یافت اما براساس برنامه‌های کشور سهم پرداختی مردم باید به کمتر از یک درصد برسد.»برای این که وضعیت خودمان و کشورهای دیگر را مقایسه کنیم که در چه موقعیتی هستیم به آمار مشاور وزیر بهداشت در دوره دولت دهم رجوع می کنیم. آن موقع سهم پرداختی ایرانی ها از هزینه های درمان 40 درصد بوده است:

سهم سلامت کشور از GDPچقدر است؟

هم اکنون وضعیت سرانه بهداشت و سلامت و البته تمامی موضوعات همچون آموزش، پژوهش و... کشورها با میزان سهم بودجه آن از GDP یا همان بودجه تولید ناخالص داخلی سنجیده می شود.  بنابراین سهم سلامت از تولید ناخالص داخلی یکی از شاخص‌های توسعه‌نیافتگی کشورها محسوب می‌شود و به نوعی این شاخص بیانگر میزان توجه به بخش سلامت است.متوسط سهم هزینه‌های سلامت از (GDPکشور) تولید ناخالص داخلی کشور در ۱۰ سال بررسی شده (بین سال های 81 تا 90 )با روند تقریبا ثابت، 5.8 درصد بوده است که طبق گفته وزیر سابق بهداشت این رقم اکنون یه حدود 6.5 تا 7 درصد رسیده است. (البته منابع غیر رسمی اعداد کمتری را روایت می کنند)

به رتبه جهانی کشورمان نیز نباید چندان افتخار کنیم، چون امینی فر عضو کمیسیون بهداشت مجلس چندی قبل به خانه ملت چنین گفته است:  «دربخش دولتی همچنان به لحاظ سهم سلامت از تولید ناخالص ملی در میان کشورهای جهان رتبه کشور قابل قبول نیست و درجایگاه 89 قرار داریم.»

این بودجه های انقباضی!

همه این آمارها در شرایطی است که به نظر با بودجه های انقباضی دولت و مجلس در سال های اخیر چندان نباید انتظار افزایش یک باره اعتبارات بخش سلامت و درمان را داشت. اگرچه دولت در بخش پوشش بیمه ای تلاش کرده است دایره بیمه نشدگان را در طرح بیمه اجباری وسیع کند اما تمامی این طرح ها در گروی اجرای صحیح طرح هاست و البته مهم تر از همه گسترش فرهنگ «خدمت خالصانه» به مردم است که این مهم اکنون به عنوان یک چالش و گاهی یک حلقه مفقوده در بدنه درمان کشور مشاهده می شود.

مهم ترین نکات

عضو کمیسیون بهداشت مطرح کرد:

راهکارهای کاهش هزینه های پرداختی از جیب مردم

محمد اکبری- بشیر خالقی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس  اظهار کرد: سهم پرداختی مردم از هزینه های درمان سر درازی دارد به طوری که در برنامه های چهارم و پنجم برگرفته از تاکیدرهبرانقلاب مبنی براین که دغدغه بیمار صرفا باید بیماری باشد نه هزینه، در مجلس هشتم تصمیماتی گرفته شد. با تصمیم قانون گذاران در آن زمان  تلاش شد شرایطی پیش آید که در درمان سرپایی و داروخانه ها معیارهایی  چون پرداخت کمتراز  30 درصد برای مردم و  70 درصد برای بیمه ها انجام شود ولی عملا این اتفاق نیفتاد تا پرداخت مردم را کم کنند و سهمی که باید بیمه ها پرداخت کنند بالا برود.نماینده خلخال گفت: هم اکنون مجلس برای کاهش هزینه های مردم باید مجریان را ملزم به اجرای قانون برنامه ششم کند چرا که این موضوع می تواند کمک مردم باشد.وی با تاکید براین که قبول داریم آن چه مردم از جیب خود هزینه می کنند زیاد است، اشاره کرد: پرونده الکترونیکی و راهنمای بالینی از جمله مواردی است که در برنامه ششم مد نظر قرار گرفته.خالقی یادآورشد: به نظر ما خیلی از نسخه ها باید کنترل شود و انجمن های پزشکی باید در این زمینه ورود کنند.وی گفت: موضوع راهنمای بالینی مسئله مهمی است که باعث کاهش هزینه ها می شود و براساس آن قرار نیست یک فرد به مراکز درمانی مراجعه کند تا گران ترین داروها را برایش بنویسند یا هزینه بی دلیل رادیولوژی، سی تی اسکن و ام آرآی به بیمار تحمیل شود.خالقی گفت: شرایطی که اکنون در زمینه رادیولوژی، سی تی اسکن و ام آرآی کشور ما دیده می شود،  در هیچ کجای دنیا وجود ندارد. این کمیت زیاد نشان از بی سروسامان بودن آن دارد. بنابراین خیلی از هزینه ها با نظارت برنسخه ها کاهش می یابد.عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس خاطرنشان کرد: در خصوص وضعیت بیمه ها هم باید گفت که وضعیت به صورتی است که به میزان درصدهایی که ازکارفرمایان برای بیمه کارگران گرفته می شود، تسهیلات ارائه می شود.