گزارشی از موانع خودکفایی ایران در تولید چادر؛

روزگار سیاه چادر مشکی

در آشفته‌بازار اقتصادی که هیچ کالایی در کشور از افزایش بی‌حساب‌وکتاب قیمت در امان نمانده است شاید بتوان با نخریدن یا کم خریدن برخی اقلام زندگی گذراند، ولی حذف برخی کالاها، حیات فرهنگی جامعه را به خطر می‌اندازد که از جمله این کالاها «چادر بانوان» است.

کد خبر: ۳۷۷۶۱۲

۱۰ شهريور ۱۳۹۸

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از جام جم،  قیمت چادر مشکی در یک‌سال اخیر چهار برابر شده و بانوان را برای خرید این کالا دچار مشکل کرده است. ایران هم‌اکنون بزرگ‌ترین کشور مصرف‌کننده چادر مشکی در جهان است و سالانه چیزی حدود 80 میلیون مترمربع چادر مصرف می‌کند. به همین دلیل از ابتدای انقلاب اسلامی، مسؤولان دولت‌های مختلف درصدد کاهش وابستگی به واردات این کالا بودند، اما هنوز هم به واردات چادر محتاجیم. با نگاهی به تاریخچه تولید چادر مشکی متوجه می‌شویم برای اولین بار چادر مشکی توسط سوئیس و سپس کره‌جنوبی و ژاپن وارد کشورمان شد تا این‌که سال 67 طبق طرحی که وزارت صنعت داد قرار شد پنج کارخانه تولید چادر مشکی به بهره‌برداری رسیده تا کشور در این زمینه خودکفا شود. اما این طرح روی کاغذ ماند و تنها شرکت نساجی حجاب در سال 68 خط تولید 800 هزار متری تولید این کالا را آغاز کرد، ولی پس از مدت کوتاهی تولیدش متوقف شد. در دهه 70 نیز شرکت کرپ ناز هرسین کرمانشاه و یک شرکت نساجی در بروجرد تولید پارچه مشکی را آغاز کردند، ولی شرکت بروجردی به دلیل کیفیت پایین و مهم‌تر از آن مافیای واردات پس از چند سال تولید خود را متوقف کرد. در دهه 80، شرکت‌های نای زرین خوانسار و ایران مرینوس قم به قافله تولیدکنندگان این کالا پیوستند تا در کنار کرپ ناز کرمانشاه نیاز کشور به چادر مشکی را تأمین کنند، ولی هر کدام از این شرکت‌ها در ادامه با مشکلاتی روبه‌رو شده و بازار را دودستی به همتایان چشم‌بادامی خود باختند تا چادر مشکی چینی، کره‌ای، تایلندی و ویتنامی بر سر زنان ایرانی برود. هم‌اکنون مصرف چادر مشکی در ایران حدود 80 میلیون مترمربع در سال است که از این میزان حدود 15 درصد (ده میلیون مترمربع) آن توسط کارخانه حجاب شهرکرد تأمین می‌شود و مابقی از راه واردات و با تخصیص 120 میلیون دلار ارز صورت می‌گیرد. این در حالی است که به نظر می‌رسد با اختصاص این 120 میلیون دلار به احداث شش کارخانه دیگر، کل نیاز داخل تأمین می‌شود و دیگر احتیاجی به واردات نخواهد بود. از سوی دیگر راهکارهایی همچون حذف 9 درصدی مالیات بر ارزش افزوده برای تولیدکنندگان، کاهش تعرفه 32 درصدی واردات و جلوگیری از قاچاق این کالا به کشور می‌تواند قیمت این کالا را به‌شدت کاهش دهد.

گرانی دیگر کالاها، علت افزایش قیمت چادر مشکی است

امیر قدیمی‌نژاد، رئیس اتحادیه بنکداران پارچه نیز در خصوص دلایل گرانی پارچه چادر مشکی گفت: قیمت ارز و سایر کالاهای اساسی افزایش یافته که این امر سبب گران شدن چادر مشکی شده است با این حال نباید انتظار داشت دولت همانند مواد غذایی و دارو به واردات این کالا ارز 4200 تومانی اختصاص دهد. وی افزود: از طرف دیگر مواد اولیه تولید چادر مشکی همچون نخ و محصولات پتروشیمی و رنگ نیز گران شده که طبیعتا این امر گران شدن پارچه مشکی را توجیه‌ می‌کند، هرچند کل این گرانی را می‌توان به شیطنت‌های آمریکا نسبت داد.

قیمت چادر 4 برابر شده است

به گفته فعالان بازار پارچه، قیمت چادر مشکی در یک سال اخیر چهار برابر شده و چادری که قبلا با قیمت 70،80 هزار تومان به مشتری می‌رسید امروز بیش از 250 هزار تومان قیمت دارد. 500 هزار تومان حد وسط قیمت این روزهای چادر در بازار است و قیمت آن تا یک میلیون و 300 هزار تومان هم می‌رسد، یعنی چادری که پارسال با قیمت 300هزار تومان می‌شد در بازار تهیه کرد، به قیمت یک میلیون و 200 هزار تا یک میلیون و 300 هزار تومان فروخته می‌شود.

قیمت چادر چند برابر شده چون قبلا پارچه این کالا با ارز 3000 تومانی وارد و هر یارد چادر 6800 تومان خریداری می‌شد، اما اکنون قیمت ارز 12 هزار تومان شده و ارز دولتی به این کالا تخصیص داده نمی‌شود و پارچه آن با ارز آزاد خریداری می‌شود.

کم‌فروشی در چادرهای وارداتی

مدیرعامل کارخانه حجاب شهرکرد تصریح کرد: پارچه تولیدی کارخانه حجاب در بازار به صورت متری ولی پارچه‌های وارداتی به صورت یاردی به فروش می‌رسند؛ هر یارد 4/91 سانتی‌متر است، یعنی میزان اندازه چادر وارداتی 10 درصد کمتر از چادر داخلی است و به نوعی در این زمینه کم‌فروشی می‌شود.

دانایی‌هوشیار افزود: اگر به همان اندازه‌ای که هزینه برای واردات چادر مشکی اختصاص می‌یابد به شرکت حجاب نیز برای رنگ و مواد شیمیایی تسهیلات اعطا کنند، طبیعتا قیمت قواره‌های چادر مشکی در بازار به‌شدت کاسته خواهد شد و می‌توان گفت متوسط قیمت فعلی 80 تا 170 هزار تومان محصولات به 50 تا 140 تومان خواهد رسید، بنابراین اگر تعرفه رنگ و مواد شیمیایی کاهش یابد، قیمت تمام‌ شده چادر مشکی در بازار کاهش می‌یابد.وی با بیان این‌که در 16 ماه گذشته قیمت نخ مورد استفاده در چادر مشکی از 9000تومان به 29 هزار تومان رسیده است، یادآور شد: قیمت عمده مواد اولیه چادر مشکی حدود 400 درصد افزایش یافته  است.

پای درد دل تنها تولیدکننده چادر مشکی در ایران

میرمحمدتقی دانایی هوشیار، مدیرعامل کارخانه حجاب شهرکرد در خصوص تولید چادر مشکی در این واحد تولیدی گفت: ظرفیت اسمی تولید کارخانه ده میلیون متر طول در سال است با وجود این در سال 96، 5/2 میلیون متر و در سال 97 نیز 5/5میلیون متر پارچه چادر مشکی تولید کردیم.

وی افزود: علت این تولید پایین‌تر از ظرفیت، محدودیت در واردات نخ به کشور بود که خوشبختانه در سال گذشته با پشتیبانی و فعال‌سازی دو شرکت داخلی صددرصد تولید نخ مصرفی در چادر بومی‌سازی شده است.

مدیرعامل کارخانه حجاب شهرکرد، اظهار کرد: از طرف دیگر رنگ و مواد شیمیایی استفاده شده در چادر، وارداتی بوده و در داخل تولید نمی‌شود.

دانایی هوشیار با بیان این‌که دانش فنی تولید چادر مشکی، بسیار پیچیده و قوی است، افزود: کارخانه حجاب شهرکرد دانش تولید چادر را از کره جنوبی دریافت کرده به طوری که کارشناسان نساجی این کشور با سفر به کشورمان و حضور در کارخانه، آن را به ما آموخته و پس از راه افتادن خط تولید و تولید آزمایشی چادر مشکی در کارخانه، ایران را ترک کردند به همین دلیل در یک سال و نیم گذشته همواره کارشناسان داخلی کار را مدیریت کرده و تولید را به کیفیت رسانده‌اند. وی درخصوص دلایل گرانی چادر مشکی در بازار نیز افزود: این گرانی ناشی از دست‌به‌دست شدن چادر مشکی و حضور دلالان است، چون در حال حاضر این کالا به صورت اینترنتی و با تحویل در منزل در سایت کارخانه حجاب شهرکرد و با قیمت زیر صد هزار تومان تا 150 هزار تومان به ازای هر قواره فروخته می‌شود، البته گران‌ترین پارچه چادر مشکی کارخانه حجاب، مجلسی بوده که قیمت هر قواره آن 170 هزار تومان می‌شود.مدیرعامل کارخانه حجاب شهرکرد اذعان کرد: کارخانه حجاب شهرکرد سبد محصولات گسترده‌ای همچون چادر، مقنعه، شال، روسری و مانتو دارد و در زمینه چادر مشکی نیز چادرهای طرح‌دار، عریض و کم‌عرض تولید می‌کند که نهایت قیمت محصولات کارخانه 170 هزار تومان است و این در حالی است که در رسانه‌ها اعدادی همچون 400 تا 600 هزار تومان برای هر قواره چادر مطرح می‌شود.

دانایی‌هوشیار در ادامه یادآور شد: البته قیمت‌های عنوان شده به صورت تک‌فروشی بوده، ولی اگر ارگان‌های مختلف سفارش بالا داشته باشند از تخفیفات زیادی برخوردار خواهند شد، از طرف دیگر باید این نکته را نیز عرض کنم که 478 نفر در کارخانه حجاب مشغول به فعالیت هستند که برای تأمین حقوق آنها مجبوریم با تاجران مختلفی کار کنیم، چون طبیعتا با خرده‌فروشی کارخانه دوام نخواهد آورد.

وی در پاسخ به سؤالی درخصوص حمایت دولت از این شرکت نیز گفت: انتظاری از دولت برای حمایت از خودمان نداریم، لکن چند درخواست داریم که البته ساختار حاکمیت کم‌کم در حال رفتن به سمت آنهاست، ابتدا این‌که جلوی قاچاق گرفته شود چون این امر زمینه‌ساز رقابت ناسالم است به‌طوری که شرکت حجاب هزینه رنگ و مواد شیمیایی را پرداخت می‌کند ولی وارداتچی‌ها این کار را انجام نداده و حاشیه سود بالایی دارند.