روزهای شوربختی عربستان

هفته سخت ریاض با تصویب لایحه‎هایی در کنگره امریکا و دادگاه انگلیس مبنی بر توقف فروش سلاح به عربستان به پایان رسید.

کد خبر: ۳۶۱۴۷۹

۰۱ تير ۱۳۹۸

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایران، تاریخ عربستان سعودی تا همین یک هفته گذشته هرگز این اندازه از شوربختی، انزوای جهانی و فشارهای بین‌المللی را تجربه نکرده بود و اگر دولت ریاض هفت روز اخیر بویژه پنجشنبه را روز سیاه و شوم تاریخ خود بنامد پُربیراه نگفته است. روز پنجشنبه در انگلیس و امریکا - دو متحد کلیدی عربستان و دو کشوری که بیشترین صادرات سلاح به عربستان را دارند - دو تصمیم تسلیحاتی مهم گرفته شد که در یکی فروش سلاح به عربستان ممنوع و در دیگری غیرقانونی اعلام شد. روز چهارشنبه هم سازمان ملل متحد گزارشی منتشر کرد که خلاصه‌اش این بود؛ محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی بهتر است به خاطر پرونده قتل جمال خاشقجی، روزنامه نگار منتقد تحت بازجویی قرار بگیرد.

عربستان سعودی هفته گذشته را با هجمه‌های بین‌المللی علیه خبر اعدام نوجوان عربستانی که از 13 سالگی در زندان است، آغاز کرد و چاره‌ای جز عقب‌نشینی در برابر این هجمه‌ها نداشت و با بی‌میلی اعلام کرد این نوجوان را اعدام نمی‌کند. در ادامه این چالش حقوق بشری، حملات گاه و بیگاه و متعدد پهپادی نیروهای مردمی انصارالله یمن به دو فرودگاه در جنوب عربستان و دیگر مواضع مزدوران سعودی رخ داد و در واقع پیام رسوایی نظامی ائتلاف متجاوز عربی را پس از 4 سال و اندی جنگ در فقیرترین کشور عربی به جهان رساند. گویا این‌همه شوربختی و بدبیاری کم بود که در روز چهارشنبه گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد گزارش مبسوط خود درباره قتل خاشقجی، روزنامه نگار منتقد سعودی را منتشر کرد و با صراحت اعلام کرد که مقام‌های دولتی ریاض در این قتل از پیش برنامه‌ریزی شده، دست داشتند و باید تحت تحقیق و بازجویی قرار بگیرند و حتی توصیه کرد محمد بن سلمان هم باید در این روند مورد بازجویی قرار گیرد. اما ضربه آخر هفته گذشته را دو متحد اصلی عربستان به این کشور زدند؛ امریکا و انگلیس در یک روز یعنی روز پنجشنبه دو تصمیم مهم یکی در سنا و دیگری در یک دادگاه علیه عربستان گرفتند که محتوای هر دو تصمیم این بود که نباید به عربستان سلاح فروخته شود زیرا این سلاح‌ها بر سر مردم بیگناه و مظلوم یمن ریخته می‌شود.

سنا: فروش سلاح به عربستان ممنوع

به‌گزارش الجزیره، در سنای امریکا روز پنجشنبه با 53 رأی موافق و 45 رأی مخالف تصویب شد که ترامپ حق ندارد با دستاویز قرار دادن قانون «وضعیت اضطراری» بدون اذن کنگره 8 میلیارد دلار سلاح به عربستان بفروشد. سناتور باب منندز دموکرات که به‌همراه سناتور لیندزی گراهام جمهوریخواه پیشگام ممانعت از فروش سلاح به عربستان بود، پس از رأی‌گیری روز چهارشنبه ضمن ابراز خرسندی از این تصمیم سنا گفت: «این سلاح‌ها برای مقابله با تهدیدات ایران نیست. همه اینها برای استفاده شدن در جنگ یمن است.» ترامپ از زمان روی کار آمدن می‌کوشد از ایران یک تهدید بسازد و به این طریق سلاح‌های خود را به عربستان که در چشم رئیس جمهوری امریکا «یک گاو شیرده» است، بفروشد. امریکا بین سال‌های 2014 تا 2018 بیش از 11.5 میلیارد دلار به عربستان سلاح فروخته است که بیشترین فروش تسلیحاتی مربوط به سال‌های 2017 و 2018 یعنی در دولت ترامپ بوده است. در این دو سال امریکا 6.6 میلیارد دلار سلاح به عربستان فروخته و در سال‌جاری میلادی نیز ترامپ می‌کوشد بدون اذن کنگره 8 میلیارد دلار فروش تسلیحاتی به ریاض انجام دهد که البته تاکنون با سد نمایندگان و سناتورها مواجه شده است.

به‌گزارش خبرگزاری رویترز، روز پنجشنبه در انگلیس نیز درباره پرونده فروش تسلیحاتی انگلیس به عربستان که توسط «کمپین ضد تجارت سلاح» به دادگاه برده شده بود، تصمیم‌گیری شد و قاضی دادگاه حکم داد که دولت لندن در صدور مجوز صادرات تسلیحات به عربستان که احتمالاً از آن در درگیری یمن استفاده شده، غیرقانونی عمل کرده است. اگرچه این حکم قاضی انگلیسی به این معنا نیست که مجوزهای صادرات تسلیحات به عربستان باید فوراً تعلیق شود اما صدور چنین حکمی در کشوری که دومین صادرکننده سلاح به عربستان است و بین سال‌های 2014 تا 2018 بیش از 2.7 میلیارد دلار سلاح به عربستان فروخته، به خودی خود حائز اهمیت است و البته یک اتفاق تاریخی است زیرا تاکنون چنین حکمی در انگلیس علیه عربستان صادر نشده بود.

انتقاد از انفعال جامعه بین‌الملل

در چنین شرایطی دور از انتظار نیست که در روزهای آینده هم پس‌لرزه‌های این اتفاق‌های شوم برای عربستان ادامه داشته باشد. گواه این ادعا هم مصاحبه اگنس کالامارد، گزارشگر ویژه سازمان ملل با المیادین است. او که روز چهارشنبه گزارش مبسوط خود درباره نقش مقام‌های دولتی عربستان در قتل خاشقجی را منتشر کرده، در این مصاحبه مسأله ربوده شدن سعد حریری، نخست‌وزیر لبنان در سال 2017 توسط عربستان را هم بار دیگر مطرح کرد و گفت: [آن زمان] جامعه بین‌الملل می‌توانست تدابیر قاطعانه‌ای علیه مسئولان عربستانی اتخاذ کند، اما این کار را نکرد و این امر رویکردی خطرناک است.