اقتصاد آنلاین بررسی کرد؛

«بهین‌یاب فلزات» مسیری دوباره برای رشد رانت

به اعتقاد برخی کارشناسان، با توجه به پیشینه‌ای که از اعمال بهین‌یاب برای محصولات پتروشیمیایی تجربه شده است، نتایج خوبی از راه‌اندازی «بهین یاب فلزی» انتظار نمی‌رود.

کد خبر: ۳۱۴۹۹۳

۲۴ آبان ۱۳۹۷

اقتصاد آنلاین - لیلی شهیر؛ اخیرا، مدیر پذیرش و بازاریابی بورس‌کالا طی اطلاعیه‌ای از راه‌اندازی سامانه «بهین یاب فلزات» برای تمام مشتریان محصولات فلزی به غیر از از (تیرآهن و میلگرد) خبر داد که از ابتدای آذر اجرایی می‌شود.

گفتنی است، موضوع راه‌اندازی بهین‌یاب برای محصولات فلزی قابل معامله در بورس‌کالا مدتی است که در حال طرح است و در اطلاعیه قبلی وزارت صمت، قرار بود این طرح در شهریور ماه سال جاری اجرایی شود.

در این میان، به اعتقاد برخی کارشناسان، با توجه به پیشینه‌ای که از اعمال بهین‌یاب برای محصولات پتروشیمیایی تجربه شده است، نتایج خوبی از راه‌اندازی بهین یاب فلزی انتظار نمی‌رود.

رسول علیمحمدی، کارشناس بورس کالا برای ایجاد روند صحیح در عملیاتی شدن سامانه بهین یاب فلزی پیشنهاد کرد: بهتر است، برای هر استان یا شهرستان (دارای شهرک‌های صنعتی) یک کمیته برای بررسی دقیقتری از شرایط مورد نیاز تولیدکنندگان تشکیل شود؛ همچنین، خرد جمعی به جای اعمال نظرات شخصی برای تخصیص منابع در نظر گرفته شده و نیز تخصیص به طور شفافتر انجام شود.

رسول علیمحمدی مدیر کالایی، وجود بهین‌یاب به معنی واقعی را مثبت ارزیابی کرد و گفت: اما با توجه به پیشینه‌ای که از اعمال بهین‌یاب برای محصولات پتروشیمیایی تجربه شده است، نتایج خوبی را از راه اندازی بهین یاب فلزی انتظار نمی‌رود.

او در ادامه به برخی نکات منفی اجرای این طرح در حال حاضر اشاره و تصریح کرد: به نظر من این سامانه به افزایش بروکراسی و کنترل اضافه در معاملات می‌انجامد. از طرفی، زمانی که تناژ مورد نظر در زمان دریافت پروانه بهره‌برداری تولیدکننده‌ها به وزارت صمت اعلام می‌شود، دیگر نیازی به بهین‌یاب و اعلام تناژ به طور مجدد در این سامانه نیست.

علیمحمدی اضافه کرد: بنابراین اگر در اعلام پروانه بهره‌برداری به طور دقیق‌تر این میزان مشخص شود و در مجموع، اعمال محدودیت‌ها در زمان صدور پروانه بهره‎برداری انجام شود، بهتر از راه‌اندازی بهین‌یاب و انجام موازی‌کاری و درگیری در فرآیند دشوار بروکراسی است.

این کارشناس کالایی افزود: حتی اگر این سامانه هم اجرایی شود، با وجودی که تقاضا مشخص‌تر می‌شود؛ اما باز کسانی که دارای ارتباطات بیشتری هستند، موفق به دریافت سهم بیشتری در تخصیص منابع می‌شوند. زیرا، در تخصیص منابع از طریق بهین‌یاب، پروانه بهره‌برداری خیلی ملاک عمل نیست و در مجموع نحوه تخصیص منابع در این روش دارای ابهام است.

علیمحمدی گفت: به طور مثال در این فرآیند، شرایط رونق و رکود شرکت‌ها در نظر گرفته نشده و به روند بلند‌مدت آن تاکید نمی‌شود. همچنین نظرات شخصی هم اعمال می‌شود که خود زمینه بروز رانت است.

او تاکید کرد: بسیاری از کارمندان صنایع استان‌های مختلف در جریان چگونگی این روش نیستند و این موضوع سبب تعلل در تایید ظرفیت‌های بهین‌یاب می‌شود؛ در نتیجه این موضوع سبب ایجاد فساد و رانت خواهد شد. همچنین ممکن است در این فرآیند، سختگیری‌های بی موردی در نظر گرفته شود و یا شرایط مختلف موجود برای تولیدکنندگان مختلف در نظر گرفته نشود.

این کارشناس بورس کالا برای ایجاد روند صحیح در عملیاتی شدن سامانه بهین یاب فلزی پیشنهاد کرد: بهتر است، برای هر استان یا شهرستان یک کمیته تشکیل شود؛ همچنین، خرد جمعی به جای اعمال نظرات شخصی برای تخصیص منابع در نظر گرفته شود و نیز تخصیص به طور شفافتر انجام شود.

علیمحمدی تصریح کرد: اگر اجرای سامانه بهین‌یاب به درستی انجام شود، اقدامی منطقی برای رفع منوپول‌ها و بازارسازی است، اما باید در نظر داشت که در اجرای هر تصمیمی شرایطی فراهم شود تا جلوی هر نوع رشوه‌خواری گرفته شود؛ زیرا به تجربه ثابت شده است که هر نوع محدودیت در بازار ما به ایجاد رانت و فساد می‌انجامد. نکته دیگری که وجود دارد این است که، بهتر است در شرایط عادی و نه خاص کنونی این محدودیت‌ها اعمال شود؛ اصولا ما تا به بحران می‌رسیم به فکر چاره می اندیشیم در حالیکه بهتر است در شرایط عادی به رفع موانع و مشکلات در آرامش بپردازیم.