مسکن اجتماعی؛ باری که به منزل نرسید

در حالی که مقامات بنیاد مسکن علت عدم اجرای مسکن اجتماعی را عدم تخصیص زمین دولتی عنوان می‌کنند، وزارت راه و شهرسازی می گوید تا زمانی که بنیاد نامه برنامه و بودجه را نیاورد زمین نمی دهیم.

کد خبر: ۲۶۴۲۹۱

۲۶ فروردين ۱۳۹۷

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از مهر، یکی از طرح هایی که برای تامین مسکن اقشار آسیب پذیر از ابتدای دولت یازدهم و در دولت دوازدهم در مورد آن تبلیغ شد، مسکن اجتماعی است که نهایتا پس از گمانه زنی های متعدد، وزارت راه و شهرسازی توانست این طرح را در ابتدای اسفند ماه سال ۹۵ در هیئت دولت به تصویب برساند.

حامد مظاهریان معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی در اواخر اسفند ماه همان سال در تشریح جزئیات آنچه در هیئت دولت به تصویب رسیده به پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی گفت: قرار است در این طرح که از ابتدای سال ۹۶ آغاز می شود، سالانه ۱۰۰ هزار واحد مسکونی برای اقشار کم درآمد در قالب های مختلف شامل مسکن استیجاری، اعطای وام ساخت مسکن ارزان قیمت به دارندگان زمین یا وام خرید مسکن به اقشار آسیب پذیر تدارک دیده شود که نهایتا پس از ۵ سال در پایان سال ۱۴۰۰، مجموعا به ۵۰۰ هزار واحد مسکونی می رسد.

آخوندی: قرار نیست در مسکن اجتماعی برای مردم خانه بسازیم

اگرچه در تمام این مدت بارها زمزمه این اظهارات از سوی دولتی ها به گوش می رسید که مسکن اجتماعی طرحی در مقابل مسکن مهر دولت های نهم و دهم است، اما نهایتا هفته گذشته وزیر راه و شهرسازی آب پاکی را روی دست همه ریخت و گفت قرار نیست در این طرح مانند مسکن مهر برای مردم خانه بسازیم.

در خصوص دیگر جزئیات این طرح هم، مظاهریان اعلام کرد یکی از زیربرنامه های این طرح، اختصاص ۷ میلیون تومان کمک هزینه بلاعوض به خانوارهای مشمول این طرح برای تأمین مبلغ پیش نیاز تهیه مسکن مهر فاقد متقاضی است.

به گفته معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، همچنین در این طرح قرار است مسکن استیجاری در شهرهای زیر ۵۰۰ هزار نفر ساخته شود که منابع مورد نیاز آن از طریق تخصیص زمین دولتی به بنیاد مسکن و سپس ساخت و ساز آن از سوی سرمایه گذار است که وی برای تأمین هزینه های خود، بخشی از واحدهای ساخته شده را به عنوان مالک به فروش می رساند و بخشی دیگر را ـ به نسبت ۶۰ درصد به ۴۰ درصد ـ به بنیاد مسکن می دهد تا این نهاد به مدت مشخصی در اختیار خانواده های مشمول قرار دهد.

در سال ۹۶ چند واحد از ۱۰۰ هزار واحد ساخته شد؟

اگرچه در سال گذشته ۱۰۰ هزار واحد برای اقشار مستضعف احداث نشد، اما برخی نهادهای ذی ربط در این طرح شامل دستگاه های حمایتی از قبیل سازمان تأمین اجتماعی، سازمان بهزیستی، کمیته امداد، وزارت رفاه، بنیاد مستضعفان، مجمع خیرین مسکن ساز و سازمان ملی زمین و مسکن (به عنوان تأمین کننده زمین دولتی) برخی اقدامات را انجام دادند. با این وجود تاکنون اعلام نشده که چند واحد از ۱۰۰ هزار واحدی که می بایست در سال ۹۶ احداث می شد، ساخته شده، و به نظر نمی رسد در سال جاری نیز موضوع تدارک دیدن ۱۰۰ هزار واحد دوم عملی شود.

یکی دیگر از اتفاقات سال گذشته، ابلاغ دستورالعملی از سوی وزیر راه و شهرسازی به دستگاه های مجری طرح مسکن اجتماعی بود که بر اساس آن، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به عنوان دستگاه مجری این طرح معرفی شد و به دستگاه های ذی ربط چه در بخش جذب منابع و چه در بخش تخصیص زمین تکلیف شد که با این نهاد همکاری کنند.

حق شناس: نه پول دادند نه زمین!

محمدجواد حق شناس، معاون مسکن شهری بنیاد مسکن انقلاب اسلامی هفته گذشته در نشست خبری با موضوع تشریح فعالیت های این بنیاد در سال ۹۷ در پاسخ به پرسشی در خصوص وضعیت پیشرفت مسکن اجتماعی گفت:علی رغم مکاتبات متعدد، تاکنون نه سازمان ملی زمین و مسکن زمین در اختیار بنیاد مسکن قرار داده و نه سازمان برنامه و بودجه منابع اجرای طرح را به این نهاد داده است.

عظیمیان: نامه لزوم تخصیص زمین را به ادارات استانی ابلاغ کردیم

حمیدرضا عظیمیان، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن نیز در واکنش به این اظهارات در بیانیه ای اعلام کرد: در شهریور ماه سال ۹۶ در مجمع عمومی این سازمان، مصوب کردیم اراضی دولتی را به قیمت تمام شده دولتی در اختیار بنیاد مسکن قرار دهیم و این مصوبه را در همان زمان به ادارات کل راه و شهرسازی استان ها ابلاغ کردیم.

وی افزود: بلافاصله ادارات کل راه و شهرسازی استان هایی که بنیاد مسکن در آنها تقاضای دریافت زمین کرده بود، به مکان یابی و شناسایی اراضی مستعد برای واگذاری به بنیاد مسکن اقدام کردند.

عظیمیان همچنین سازمان های حمایتی ذی ربط در این طرح را نیز به عدم شناسایی خانواده های مشمول دریافت مسکن اجتماعی متهم کرد و گفت: تا کنون دستگاه های حمایتی هیچ گونه لیستی از افراد مشمول را به سازمان ملی زمین و مسکن معرفی نکره اند.

حق شناس: عظیمیان زمین مسکن محرومان را با زمین مسکن اجتماعی اشتباه گرفته است

در ادامه این بگومگوها میان بنیاد مسکن و سازمان ملی زمین و مسکن، حق شناس معاون مسکن شهری بنیاد مسکن نیز در گفت وگو با رادیو اقتصاد اعلام کرد: این بنیاد برای ساخت ۲۰ هزار واحد مسکونی استیجاری در راستای اجرای طرح مسکن اجتماعی، میزان متراژ زمین مورد نیاز و نیز شهرهای دارای اولویت را تعیین کرده و سال گذشته طی نامه هایی به سازمان ملی زمین و مسکن اعلام کرده است.

وی یادآور شد: آنچه مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن می گوید که زمین به بنیاد مسکن داده شده، احتمالا طرح های دیگر حمایتی بوده که در دو قالب «ساخت مسکن محرومان» و «ساخت مسکن در راستای اجرای مصوبات سفرهای استانی رهبر معظم انقلاب» از سوی این سازمان به بنیاد مسکن، زمین داده شده بود و معاون وزیر راه و شهرسازی این ۳ برنامه مجزا از یکدیگر را یک برنامه دانسته است.

عظیمیان: بنیاد مسکن ابتدا موافقت نامه برنامه و بودجه، کد پیمانکار و تأییدیه نقشه بیاورد بعد زمین می دهیم

حمیدرضا عظیمیان درباره مشکلات به وجود آمده میان بنیاد مسکن و سازمان ملی زمین و مسکن در خصوص مسکن اجتماعی و تخصیص یا عدم تخصیص زمین دولتی به بنیاد مسکن اظهار کرد: قانون ما را مکلف کرده که زمین مورد نیاز برای احرای مسکن اجتماعی را تأمین کنیم و به طور مشخص، بنیاد مسکن باید واحدها را بسازد. برای ساخت و ساز نیز دولت باید ردیف بودجه د راختیار بنیاد مسکن قرار دهد. اما چون تخصیص های دولتی انجام نشده بنیاد نتوانسته این کار را انجام دهد.

وی افزود: بر اساس نامه ای که علیرضا تابش رئیس بنیاد مسکن به سازمان ملی زمین و مسکن ارسال کرده، بنیاد از ما برای حدود ۴۰ شهرستان زمین درخواست کرده و در این نامه حتی میزان متراژ زمین مورد نیاز برای هر شهرستان را هم ذکر کرده است. ما نیز به ادارات کل راه و شهرسازی استان ها اعلام کردیم باید این اراضی در اختیار بنیاد مسکن قرار داده شود.

معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: خودِ بنیاد مسکن به ما اعلام کرده است که علت اینکه نتوانسته اند از ادارت راه وشهرسازی استان ها و شهرستان ها زمین دریافت کنند این است که اعتبارات دولتی که سازمان برنامه و بودجه باید تخصیص می داد، به بنیاد داده نشده است. از سوی دیگر ما در مجمع عمومی سازمان ملی زمین و مسکن تصویب کردیم که زمین را به قیمت بسیار ناچیزی به بنیاد مسکن بدهیم و این اعتبارات دولتی برای ساخت و ساز است که هنوز به بنیاد مسکن داده نشده است. بنابراین مشکل اولیه که هزینه زمین بود را حل کردیم و تنها مشکلی که باقی مانده، اعتبارات دولتی ساخت است. اینگونه هم نیست که به آنها بگوییم تا زمانی که همین رقم ناچیز را ندهید، زمین نمی دهیم.

وی یادآور شد: همین الآن هم ما به عنوان سازمان ملی زمین و مسکن اعلام می کنیم در هر نقطه کشور که بنیاد مسکن آمادگی شروع ساخت و ساز را داشته باشد، ما زمین در اختیار آنها قرار می دهیم. حتی بیشتر از ظرفیتی که بنیاد مسکن قبلا درخواست کرده بود هم موظفیم در هر شهرستانی که آنها بخواهند، زمین در اختیار بنیاد مسکن بگذاریم.

مدیرعامل سازمان ملی زمین و مسکن گفت: برخی فکر کرده اند بنیاد مسکن از ما زمین خواسته ولی ما نداده ایم در حالی که اعتبارات به بنیاد مسکن داده نشده است از آنجایی که مسکن اجتماعی در اختیار طبقات محروم قرار داده می شود، بخشی از آن به صورت اجاره ای و بخضی هم به صورت اقساط بلندمدت واگذار می شود. بنابراین زمین آماده است و بنیاد مسکن باید به ما درخواست کتبی بدهد که مثلا در فلان شهرستان که لیست کلی آن را قبلا داده اند، زمین می خواهیم و ما این آمادگی را داریم که زمین به بنیاد مسکن بدهیم.

عظیمیان تأکید کرد:ما در  سازمان ملی زمین و مسکن هر زمینی را به هر دستگاهی بدهیم تا زمانی که مدارک شروع به ساخت نیاورد و ما مطمئن نشویم قرار است ساخت و ساز انجام شود، به آنها زمین نمی دهیم. مثلا وزارت علوم یا آموزش و پرورش از ما برای ساخت مراکز آموزشی درخواست زمین می کنند ما هم به آنها اعلام می کنیم ابتدا موافقت نامه سازمان برنامه و بودجه، کد پیمانکار و نقشه تأیید شده را به سازمان ملی زمین و مسکن ارائه کند تا ما به شما زمین بدهیم تا زمین های دولتی الکی به یک دستگاه داده نشود. در مورد بنیاد مسکن هم باید بگویم اگر شما واقعا همه کارهای مورد نیاز را انجام داده اید و تنها معطل زمین هستید، ما هم زمین می دهیم.

وی ادامه داد: بنیاد مسکن می گوید شما به ما زمین اختصاص بدهید ما خودمان هر وقت خواستیم ساخت و ساز می کنیم در حالی که ما می گوییم قانون اعلام کرده است سازمان ملی زمین و مسکن باید ابتدا مطمئن شود دستگاه متقاضی زمین، اعتبارات مورد نیازش تخصیص یافته و قرارداد با پیمانکار و نقشه را نیز آماده کرده است و سپس زمین مورد نیاز آنها را تأمین می کنیم. به خصوص که این واحدهای مسکونی برای فقیرترین بخش جامعه قرار است احداث شود و ما این سخت گیری های رایج را در خصوص مجریان طرح مسکن اجتماعی انجام نمی دهیم که مثلا در فلان شهر زمین یا امکانات نداریم بلکه هر طور شده زمین درخواست شده را برای آنها تأمین خواهیم کرد. حتی اگر زمین هم نداشته باشیم، می خریم به آنها واگذار می کنیم.

این مقام مسئول در وزارت راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: البته بنیاد مسکن هم در این زمینه مقصر نیست و با توجه به تنگناهای مالی دولت، اعتبارات دولتی آنها تخصیص نیافته است.

به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی زمانی هم طرح مسکن مهر در دولت های نهم و دهم آغاز شده بود، دولت به سازمان ملی زمین و مسکن وقت دستور داده بود تا اراضی دولتی را به ساکنان مسکن مهر اجاره ۹۹ ساله بدهد اما این قیمت به قدری ناچیز بود که برای ما صرف نمی کرد تا هزینه های آن را به صورت ماهانه از مردم بگیریم به عنوان مثال برخی ساکنان مسکن مهر ملزم به پرداخت اجاره ماهیانه ۳۰۰ تومان هستند. بنابراین ما اگر مطمئن شویم هر فرد یا نهادی بخواهد برای محرومان مسکن بسازد، زمین آن را با همین نرخ دولتی تأمین خواهیم کرد.