مدارس فرسوده را دریابید!

با آغاز سال‌تحصیلی جدید دانش‌آموزان مهیای درس و مدرسه می‌شوند تا دوباره ساعاتی از دوران کودکی‌ و نوجوانی خود را پشت نیمکت‌‌های مدارس بگذرانند. اما مدارس تا چه میزان مهیای پذیرش و ورود دانش‌آموزان هستند؟

کد خبر: ۲۱۸۷۴۱

۲۳ شهريور ۱۳۹۶

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از آرمان، کمتر از ۱۰روز دیگر مدارس آغازبه‌کار می‌کنند و دانش‌آموزان ۱۷۴روز را در این فضاهای آموزشی حضور خواهند داشت. با احتساب تعداد روزهای سال و تفریق آن از روزهای سال‌تحصیلی، دانش‌آموزان حدود نیمی از سال را در مدارس می‌گذرانند. بنابراین احساس امنیت و آرامش آنها در مدارس و تامین تمام امکانات آموزشی موردنیاز مهم است. امکاناتی مانند تخته و نیمکت، وسایل گرمایشی و سرمایشی و... باید در مدارس کشور وجود داشته باشند تا دانش‌آموزان به‌سادگی و در امنیت از آنها استفاده کرده و از دوران تحصیل خود نهایت لذت را ببرند.

ایران کشوری بلاخیز است. آمار وقوع زمین‌لرزه و سیل نشان می‌دهد که یکی از مهم‌ترین مسئولیت‌های مسئولان کشور مدیریت بحران حوادث است، اما نمی‌توان مدیریت بحران را تنها در زمان بحران انجام داد و به‌قول معروف «علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد». بنابراین خانه‌های مسکونی، بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها و از همه مهم‌تر مدارس کشور باید نوسازی و مطابق با استانداردهای ایمنی ساخته شوند. از سال87 دائما زمزمه‌هایی مبنی بر نوسازی مدارس شنیده می‌شود. در سال89 مسئولان وقت نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور از فرسوده و قدیمی‌بودن 60‌درصد از مدارس خبر دادند که در سال96 این رقم به 30‌درصد کاهش یافت. همچنین در سال95،  ۴۳درصد کلاس‌های درس استانداردسازی گرمایشی شدند و کار ۵۷‌درصد باقی ماند. در طول هفت‌سال نیمی از مدارس کشور بازسازی و نوسازی شده‌اند و این میزان نسبت به اهمیت موضوع نوسازی و بازسازی مدارس و با درنظرگرفتن تعداد سال‌های سپری‌شده رقم چندان قابل توجهی نیست. البته شرط بازسازی و نوسازی مدرسه وجود مدرسه است! بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی مدیرکل نوسازی و تجهیز مدارس سیستان‌وبلوچستان هم‌اکنون ۵۴۳ کلاس پیش‌ساخته در این استان وجود دارد که از این تعداد ۳۸۵کلاس درس شش‌سال پیش ساخته شده و همچنین تعداد مدارس کپری موجود در استان نیز کمتر از ۴۰مورد است. مدارس خشتی، شبه‌کپری، کپری و کانکسی تنها مختص استان سیستان‌وبلوچستان نیستند و در لرستان، کرمان و خوزستان نیز وجود دارند. سال گذشته معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌و‌پرورش گفته بود 30‌درصد مدارس موجود ناایمن و خشتی، گلی و کپری هستند. در این میان استان‌های سیستان‌وبلوچستان و جنوب کرمان بیشترین مدارس کپری را دارند. دانش‌آموزانی که مدرسه‌ای ندارند تا در آنجا به کسب علم و دانش بپردازند، با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو هستند اما دانش‌آموزان مدارس فرسوده نیز کمتر از این دانش‌‌آموزان در معرض خطر و آسیب قرار ندارند. با توجه به شرایط جغرافیایی کشور جان میلیون‌ها دانش‌آموز در خطر است.

بر اساس آمارها استان‌های تهران، خراسان‌رضوی و اردبیل بیشترین تعداد مدارس فرسوده را دارند. ۶۰‌درصد مدارس بخش مرکزی شهر تهران فرسوده‌اند و ۴۵مدرسه با عمر بالای ۴۰سال دراین بخش وجود دارند. ۱۷‌هزار کلاس درس نیز در شهر تهران در سال 95 در نوبت مقاوم‌سازی قرار گرفتند؛ در واقع، در صورت بروز زلزله‌ای چهار یا پنج‌ریشتری، ممکن است ۱۷هزار کلاس درس در این شهر تخریب شود. به‌گفته مسئولان، با بودجه فعلی آموزش‌و‌پرورش برای نوسازی این مدارس ۳۲سال زمان نیاز است! خراسان‌رضوی در مقام دوم، 149 مدرسه استیجاری دارد و 59درصد مدارس این استان نیاز به بازسازی یا مقاوم‌سازی دارند. به‌گفته مسئولان آموزش‌و‌پرورش استان اردبیل، برخی مدارس در این استان صدسال عمر دارند و در یکی از ناحیه‌های آموزشی این استان به‌دلیل کمبود معلم حدود چهار‌هزار دانش‌آموز در مدارس مختلط تحصیل می‌کنند. 12میلیون و 600‌هزار دانش‌آموز در این کشور درس می‌خوانند. تمام این دانش‌آموزان در مناطق‌محروم یا مدارس‌ فرسوده درس نمی‌خوانند و از امکانات آموزشی و مدارس نوساز و مجهز بهره‌مندند، اما با گذشت سه‌دهه از انقلاب اسلامی، تعداد دانش‌آموزانی که در مدارس فرسوده درس می‌خوانند یا از وجود مدرسه بی‌بهره‌اند نیز کم نیست. مساله کم یا زیادی این دانش‌آموزان نیست و صرفا وجود آنها مهم است. یادمان نرفته که کمبود یک وسیله گرمایشی مناسب چه بر سر دانش‌آموزان شین‌آبادی آورد و برای همیشه آنها و خانواده‌هایشان را از یک زندگی سالم و بی‌دغدغه محروم کرد. تصور دور از ذهنی نیست اگر فکر کنیم، بر اثر وقوع یک زلزله پنج‌ریشتری در هر یک از این شهرهای فوق‌الذکر تعداد زیادی دانش‌آموز زیر آوار مانده و کشته می‌شوند یا در خوشبینانه‌ترین حالت زندگی را با معلولیت‌های شدید ادامه می‌دهند.

کلاس‌های افتتاح شده در سال‌تحصیلی جدید

به‌گفته رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور حدود چهار‌هزار کلاس درس جدید به مجموعه کلاس‌های درس کشور اضافه می‌شود و 26‌هزار کلاس درس در دست ساخت در کشور داریم. محمد‌تقی نظرپور افزود: «برای ساخت این تعداد کلاس درس 700‌میلیارد تومان هزینه شده است. هزار کلاس درس خشتی و گلی و حدود‌هزار و 700کلاس درس کانکسی در کشور وجود دارد که تلاش می‌شود تا پایان امسال یا سال97 تمام کلاس‌های درس خشتی و گلی بهسازی شوند.» برای مثال با آغاز سال‌تحصیلی جدید شاهد افتتاح 43مدرسه جدید در استان‌تهران هستیم و 135کلاس درس جدید در استان خراسان‌شمالی افتتاح می‌شوند. در سال95 به‌دلیل محدودیت منابع تنها 39‌درصد اعتبارات ملی و 28‌درصد اعتبارات استانی در حوزه نوسازی مدارس تخصیص پیدا کرد.

بخش خصوصی و خیریه‌ها به کمک بیایند

اگر دولت به‌تنهایی فرایند نوسازی و ساخت مدارس را در دست بگیرد، بسیار زمانبر خواهد بود. بنابراین کمک مردم، بخش‌خصوصی و خیران مدرسه‌ساز همواره نیاز است. بی‌شک آنها نقش بزرگی در نوسازی و تجهیز مدارس داشته و دارند. بر اساس آمار 35‌درصد مدارس در سال95 و 20‌درصد در سال96 توسط خیران کشور ساخته و نوسازی شده‌اند. ۶۰۰‌هزار خیر مدرسه‌ساز در کشور و ‌هزار نیکوکار در دنیا به امر مدرسه‌سازی برای دانش‌آموزان ایرانی می‌پردازند. نکته قابل توجه کمک خیران به امر نگهداری از مدارس ساخته‌شده است، زیرا این مدارس در صورت عدم نگهداری ممکن است زودتر از موعد فرسوده و غیرقابل استفاده شوند. بنابراین نیکوکاران باید در نگهداری مدارس نیز مشارکت داشته باشند.

اداره آبدارخانه توسط دانش‌آموزان!

نماینده مردم شهرستان خاش و میرجاوه در استان سیستان‌و‌بلوچستان  با اشاره به لزوم بازسازی و نوسازی مدارس در مناطق محروم کشور می‌گوید: زمانی در استان‌های کرمان و سیستان‌وبلوچستان به حرفه مقدس دبیری مشغول بودم. در استان‌های محرومی مانند سیستان‌وبلوچستان، کرمان، هرمزگان، لرستان و غرب کشور فضایی استاندارد برای آموزش و تعلیم و تربیت وجود ندارد. علی کرد می‌افزاید: در اکثر مناطق محروم مدارس قدیمی هستند و قدمت برخی آنان به زمان پهلوی برمی‌گردد و برخی دیگر در اوایل انقلاب و توسط جهادسازندگی ساخته شده یا خشتی و گلی بوده و توسط مردم به آموزش‌و‌پرورش واگذار شده‌اند. در مناطق جنوبی استان‌های محروم هنوز از کپرها استفاده می‌کنند و در مناطق سردسیری دانش‌آموزان در سیاه‌چادر درس می‌خوانند. او تاکید می‌کند: بنابراین وضعیت فضاهای آموزشی در مناطق کمتر توسعه‌یافته در آغاز سال‌تحصیلی جدید مطلوب نیست. در بسیاری از مراکز شهرها به‌دلیل کمبود فضاهای آموزشی مدارس دو شیفت فعالیت می‌کنند. کرد می‌افزاید: اعتبارات استانی کمیته‌های برنامه‌ریزی شهرستان‌های محروم مشکلات را حل نمی‌کنند و با توجه به رشد افزایش جمعیت دانش‌آموزان تعداد فضاهای‌آموزشی در این مناطق ناکافی است. او بیان می‌کند: هیات‌دولت و سازمان برنامه‌وبودجه کشور عزمی راسخ برای گسترش و ساخت فضاهای آموزشی داشته باشند. وضعیت فضاهای‌آموزشی اسفناک است. کرد می‌افزاید: فضای مدارس و کف کلاس‌ها شن و ماسه است و تخته گچی دارند. متاسفانه به‌دلیل کمبود بودجه آموزش‌و‌پرورش و اعتبار ناچیز سرانه دانش‌آموز امروز دچار مشکلات متعدد در سیستم نظام آموزش کشور هستیم. او خاطرنشان می‌کند: به‌دلیل نبود کلاس و معلم در مناطق محروم دانش‌آموزان با شش‌پایه تحصیلی مختلف با یک معلم درس می‌خوانند و از دبیران غیرتخصصی در هر درس استفاده می‌شود. برای مثال، معلم فیزیک همزمان شیمی و ریاضی نیز تدریس می‌کند. کرد می‌افزاید: نبود نیروی پشتیبانی در مدارس مانند راننده، مسئول دبیرخانه، سرایدار و آشپز برای مدارس شبانه‌روزی و خدمتگزار مشکل بزرگ دیگر است. هرساله با بازنشسته‌شدن این نیروها برنامه‌ای برای جایگزینی آنها وجود ندارد و باید سازمان امور استخدامی کشور، مقام عالی نظام آموزش‌و‌پرورش و... برنامه‌ای برای جایگزینی این افراد داشته باشند. او تاکید می‌کند: در مدارس مناطق محروم دانش‌آموزان نوبتی و بر اساس جدول زمانبندی کلاس‌ها را جارو و نظافت می‌کنند و آبدارخانه مدارس توسط آنها اداره می‌شود. این دانش‌آموزان باید جای این کار به فکر کسب علم باشند. نیاز به ایجاد بستر و شرایطی مناسب و استخدام معلمان در سطوح آموزشی مختلف داریم. عدم پرداخت حقوق و مزایای معلمان رسمی و حق‌التدریسی در مناطق محروم یکی دیگر از مشکلات است. کرد می‌افزاید: اعتبارات ناچیز اختصاص‌یافته به تجهیز و نوسازی مدارس نیز در مناطق محروم به پیمانکاران واگذار شده و کیفیت کار اغلب این پیمانکاران بسیار پایین است. اعتبارات را باید به آموزش‌و‌پرورش منطقه بدهند و معاون برنامه‌ریزی، عمران و مالی آموزش‌و‌پرورش مسئول این نوسازی شوند. درخواست می‌کنم نیکوکاران مدرسه‌ساز به مناطق محرومی مانند سیستان‌وبلوچستان بیایند.