باغ‌های کن حفظ می‌شود

محله کن یکی از قدیمی‌ترین محله‌های شمال غرب تهران است که به باغ‌های توت و خرمالویش شهرت دارد؛ اما در این محدوده از پایتخت حدود ۱۸هزار نفر ساکن‌اند که سال‌ها با مشکلات فرسودگی بافت شهری دست‌وپنجه نرم کرده‌اند.

کد خبر: ۲۰۳۸۳۰۷

۲۷ بهمن ۱۴۰۳

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری آنلاین، ساکنان محله شاهد ساخت‌وسازهای غیراصولی، کوچک‌شدن پلاک‌ها، کاهش عرض معابر و... در دهه‌های گذشته بوده‌اند، تا اینکه در دوره ششم مدیریت شهری طرح‌های قابل‌توجهی در این محله به تصویب رسید؛ نمونه‌اش طرح بازآفرینی بافت ارزشمند روستایی کن در کمیسیون ماده۵. به‌تازگی در جریان سیصدوسومین جلسه شورای شهر هم موضوع حفاظت و صیانت از باغ‌ها طرح شد. اما این طرح‌ها چه مزیت‌هایی دارند؟

نتیجه طرح بازآفرینی در بافت ناپایدار

ساخت‌وسازهای غیراصولی، کوچه‌های تنگ و باریک، نبود سیستم فاضلاب شهری و... مشکلاتی است که این‌روزها با ورود به برخی از کوچه‌های محله کن می‌توان لمس کرد. دلیل این وضعیت نداشتن مجوز ساخت‌وساز در سال‌های مختلف بوده‌است، تا اینکه طرح بازآفرینی بافت ارزشمند روستایی کن در کمیسیون ماده۵ به تصویب رسید. این طرح ۷۵هکتار از این محله را در برمی‌گیرد و شامل ۲۸۰۰پلاک است که حدود ۶۰درصدشان کمتر از ۱۵۰متر وسعت دارند. همچنین ۷۰۰واحد مسکن معوض پیش‌بینی و تسهیلاتی برای نوسازی درنظر گرفته شده است. از دیگر مزیت‌ها هم تعریض معابر قدیمی با عقب‌نشینی‌ است.

مشکلات طرح چیست؟

برای اجرایی‌شدن طرح، در ۲۰‌ماه اخیر جلسه‌های مختلفی بین شهرداری، ساکنان محله و حتی اعضای شورای شهر در محله کن برگزار شده است که آخرین جلسه ۱۶بهمن بوده است. سیدمهدی هدایت، مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران می‌گوید: مشکلاتی مانند تخصیص‌نیافتن تسهیلات لازم، پیچیدگی‌های تجمیع سند و محدودیت‌های ارتفاعی به‌دلیل وجود درختان قدیمی، مانع پیشرفت سریع پروژه شده‌است. البته ۱۵۰درخواست در کمیته نوسازی بررسی و ۳۰مورد به صدور پروانه ساخت منجر شده‌است. اجرای موفق این پروژه به همکاری همه دستگاه‌های مسئول بستگی دارد و تحقق آن می‌تواند گامی مهم در بهبود شرایط زندگی ساکنان محله کن باشد.

باغ‌ها چرا خشک شدند؟

یکی از دلایل شکل‌گیری بافت‌های ناپایدار و کوچه‌های کم‌عرض در بافت فعلی کن، تبدیل باغ‌ها به قطعات کوچک و ساخت‌وسازهای غیرمجاز در آنها بوده است. از طرفی باغداران با چالش و بحران آب مواجه بوده‌اند. در این میان تعدادی ‌ از باغداران باغ‌های خود را رها کردند که نتیجه‌اش تبدیل باغ‌ها به محل‌های بی‌دفاع شهری بود. وجود مراکز مربوط به کمپ‌های ترک اعتیاد در محدوده کن هم به این موضوع دامن زد. تمام این موارد باعث شد رویکرد گردشگری که در طرح بالادستی برای کن پیش‌بینی شده بود، محقق نشود و به‌تدریج درختان ارزشمند و ذی‌قیمت تهران خشک شوند.

چالش‌های طرح‌های پیشنهادی

شورای شهر در دوره‌های گذشته برای باغ‌های کن طرح‌هایی مانند گردشگری و کشت اجباری به اجرا گذاشت؛ اما به‌صرفه‌نبودن طرح‌ها برای باغداران باعث شد این طرح‌ها عملیاتی نشوند. مهدی عباسی، رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری می‌گوید: در طرح باغات کشت اجباری، بیش از ۶۰درصد پلاک‌ها بالای یک‌هزار متر بودند که هنوز خرد نشده بودند و ما اولویت را بر این گذاشتیم که مانع تفکیک و خردشدن این باغ‌ها شویم. تفکیک یک مسئله خط‌الرأسی نیست که بگوییم خطی می‌کشند و سپس دیواری در آنجا می‌سازند، بلکه ممکن است بر اثر غفلت و کندی سیاستگذار، به‌مرور اختلافات شخصی، خانوادگی یا تغییرات سنی و شرایط اقتصادی، تفکیک قهری را رقم بزند.

راهکارهایی برای صیانت از باغ‌ها

حفظ و صیانت از باغ‌ها آنقدر اهمیت داشت که بخشی از ‌ سیصدوسومین جلسه شورای شهر به این موضوع اختصاص یافت تا علاوه بر رفع مشکلات موجود، درختان زنده بمانند. درنتیجه اعضا به این نتیجه رسیدند که اگر تراکم ۱۵درصد، در ۲طبقه تا سقف ۳۰درصد تشویقی داده شود، مالک می‌تواند پلاک‌های دیگر را تجمیع کند و باعث افزایش مساحت قطعه شود و درنتیجه خدمات هفت‌گانه هم در محله ارتقا می‌یابد. همچنین برای حل مشکل آب باید بازچرخانی آب و عرصه‌هایی که بتواند این امکان را فراهم آورد، در طرح پیش‌بینی شود. عباسی می‌گوید: رویکرد طرح حفاظت از فضاهای طبیعی و درختان است؛ یعنی تمام سیاست‌هایی که در این خصوص اجرا می‌شود صرفا برای حفاظت از درختان موجود و گسترش آن‌ است.

نوسازی بدون قطع حتی یک درخت

حمیدرضا صارمی، معاون شهرسازی و معماری شهردار تهران: سال‌های قبل طرح‌هایی برای کن تهیه شد؛ اما مردم از آنها اطلاعی نداشتند. ما سکونت آپارتمانی در کن نداریم و سکونت ما باغداری است. در باغ‌های خرمالو هم حداکثر تراکم ۷.۵درصد است. ضوابط پیش‌بینی‌شده برای باغ‌های کشت اجباری هم کمتر از میزان درج‌شده در ماده۱۴ است. تمام تلاش ما بر این بوده که حتی یک درخت هم قطع و جابه‌جا نشود. در هر صورت طرح موضوعی کن اقدام مشترک خوبی است که در این دوره صورت گرفته و نگاهی مردم‌محور دارد و امیدواریم با اجرای خوب آن نگرانی‌ها رفع شود.