چرا تورم کم شد، رونق نیامد؟

هر چقدر شنیدن خبر کاهش شتاب رشد قیمت‌ها در سال‌های ٩٢ و ٩٣ خوشحال‌کننده بود اما این روزها دیدن این افت نرخ، فعالان اقتصادی را نگران می‌کند.

کد خبر: ۱۰۳۹۵۲

۲۶ آبان ۱۳۹۴

کنترل تورم و ایجاد رونق اقتصادی دو سیاست اصلی دولت حسن روحانی از روز اول عنوان شد و بلافاصله ترمز افزایش قیمت‌ها کشیده شد و این روند تا جایی ادامه یافت که خبر کاهش تورم مهر ماه به ٨/١٤ و تورم نقطه به نقطه این ماه در محدوده ٨/١٠ از سوی بانک مرکزی اعلام شد و جالب‌تر اینکه مشاور اقتصادی رییس‌جمهور نیز از خبر غیرمنتظره تورم تک رقمی که ایران کمتر به خود دیده است، رونمایی می‌کند. هر چقدر شنیدن خبر کاهش شتاب رشد قیمت‌ها در سال‌های ٩٢ و ٩٣ خوشحال‌کننده بود اما این روزها دیدن این افت نرخ، فعالان اقتصادی را نگران می‌کند.

نگران از رکودی که اگرچه جزو سیاست‌های دولت بود اما تا امروز برنامه‌های دولت نتوانسته بر این غول خفته در بازار غالب شود. حتی سیاست‌های تسریع رونق دولت که ظرف یک ماه گذشته به مورد اجرا گذاشته شد به گفته فعالان اقتصادی به مثابه تلنگری بر رکود بوده و حتی خواب را از سر رکود خفته نپرانده است. با این حال تحلیلگران اقتصادی معتقدند سیاست‌های تزریق پول هرچند رونق به بار می‌آورد ولی اثر این رونق کوتاه‌مدت است و نمی‌تواند رشدی پایدار به همراه داشته باشد. بنابراین شنیدن اخبار کاهش نرخ تورم می‌تواند خبر خوشی تلقی شود.

تورم نقطه به نقطه مهر، لب مرز تک‌رقمی شدن

گزارش بانک مرکزی از تورم مهر ماه ١٣٩٤ نشان می‌دهد در این ماه قیمت‌ها نسبت به ماه گذشته ٦/٠درصد افزایش یافته است. نرخ تورم مهر امسال نسبت به مهر گذشته یا به عبارتی تورم نقطه‌به نقطه مهر ماه نیز به ٨/١٠درصد رسید که لب‌مرز تک‌رقمی شدن ایستاده است. طی هفت ماه اول سال جاری این شاخص نسبت به دوره مشابه سال قبل معادل ١٤درصد افزایش داشته و میزان تورم ١٢ماه منتهی به مهر ١٣٩٤ نسبت به ١٢ ماه منتهی به مهر ١٣٩٣معادل ٨/١٤درصد است.

گزارش بانک مرکزی نشان می‌دهد شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مهر ماه ١٣٩٤ در تمام استان‌های کشور به جز استان هرمزگان که معادل٩/٠درصد کاهش داشت؛ با افزایش همراه بود. بیشترین میزان افزایش متعلق به استان خراسان شمالی معادل ٢/١درصد و کم‌ترین آن مربوط به استان‌های چهارمحال و بختیاری و کرمان هر یک معادل ١/٠درصد بود. این شاخص در تهران نیز معادل ٥/٠درصد افزایش داشته است.

تورم ٥/٨درصد تولیدکننده به چه معناست

تورم تولیدکننده هم در مهر کاهش یافت و روی نقطه ٥/٨درصد ایستاد. کاهش شاخص قیمت تولیدکننده به مفهوم کاهش هزینه تولید است. این افت در صورت استمرار می‌تواند با یک وقفه زمانی بر قیمت مصرف‌کننده نیز تاثیر بگذارد و نهایتا موجب کاهش تورم کل شود. به عبارت ساده‌تر کاهش هزینه تولید می‌تواند منجر به کاهش قیمت تمام شده محصولات شود و نهایتا بر میانگین قیمت‌های کل در کشور نیز اثرگذار باشد. برای محاسبه نرخ تورم سه شاخص اصلی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

شاخص تولیدکننده (ppi)، شاخص مصرف‌کننده (cpi) و تورم کل. شاخص تولیدکننده به معنی هزینه تمام شده تولید است. وقتی با افت قیمت و کاهش نرخ تورم در این بخش روبه‌رو هستیم به این مفهوم خواهد بود که هزینه‌های تولید روندی کاهشی داشته است. این اتفاق می‌تواند روی قیمت تمام شده محصولات و با یک وقفه زمانی بر قیمت مصرف‌کننده نیز تاثیر داشته باشد. وقتی شاخص قیمت مصرف‌کننده با افت مواجه می‌شود می‌توان انتظار داشت که تورم کل نیز تحت تاثیر آن نزولی شود. برای آنکه بتوانیم تحلیل کنیم افت شاخص قیمت تولیدکننده در بلندمدت چه اثری بر بخش خواهد داشت ابتدا باید چرایی به وجود آمدن این افت را بدانیم.