{{weatherData.name}} {{weatherData.weather.main}} C {{weatherData.main.temp}}

فرشاد مومنی می‌گوید: در دو، سه دهه اخیر بخش مسکن به عنوان یک بخش غیرمولد همیشه در دوره‌های شکوفایی درآمدهای نفتی عمق بیشتری در اقتصادهای رانتی مثل ایران یافته است. در دوره درآمدهای نفتی (84 تا 90) به خاطر گسترش و عمق فعالیت‌های رانتی در اقتصاد سیاسی ایران و در کنار آن روبه‌رو شدن با یک فساد بی‌سابقه مالی حتی جذابیت این بخش نیز برای کسانی که می‌خواستند از شیوه‌های غیرمولد کسب درآمد کنند، به حداقل رسیده است. این اقتصاددان با ارائه ارقام مستند از مشاغل ایجاد شده در بخش‌های مختلف این دوره می‌گوید که در این 10سال در بخش مسکن 150هزار شغل از دست داده‌ایم.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از تعادل ،  فرشاد مومنی در نشست پنج‌شنبه موسسه دین و اقتصاد با موضوع «زمین شهری و اقتصاد کلان» فربه شدن بخش مسکن در اقتصاد را شروع یک فاجعه در اقتصاد ایران و نشان‌دهنده ایجاد یک شبکه شبه‌مافیایی برای کسب درآمد در این دوره می‌داند. در ادامه متن سخنان وی را می‌خوانید.

بخش مسکن یکی از کلاف‌های سردرگم مهم سال‌های اخیر اقتصاد ایران بوده است؛ از منظر توسعه‌یی از یک طرف گفته می‌شود که منابع مادی و انسانی بیشتری در اختیار این بخش قرار می‌گیرد که آن را یک علامت خطر در نظر می‌گیرند با این استدلال که چون بخش ساختمان بازدهی متعارف مثل یک بخش مولد را ندارد، تخصیص منابع انسانی و سرمایه‌یی بیشتر از حد به این بخش، به معنای محدود کردن جامعه از ظرفیت‌های شکل‌دهنده به قوه تولیدی است. از طرف دیگر وقتی از یک افق بلندمدت نگاه می‌کنیم، بخش ساختمان در اقتصاد سیاسی ایران همواره جایگاه و منزلت بیشتری از بایسته‌های توسعه ملی داشته است و برای مدت‌های طولانی این مساله در این چارچوب توجیه می‌شد که به دلایل تاریخی متعدد این بخش با ذائقه کوته‌نگرانه در یک اقتصاد رانتی و ناامن سازگارتر است. از منظر سیاست‌گذاران هم از این فرصت این‌گونه بهره‌برداری می‌شد که هر قدر اقتصاد به سمت افول حرکت می‌کرد با تحریک‌هایی که در این بخش صورت می‌گرفت، سعی می‌کردند عوارض مزمن توسعه‌نیافتگی را در یک ساخت رانتی از طریق رونق غیرتوسعه‌یی این بخش پنهان کنند. در دو، سه دهه اخیر این بخش برای ما پدیده‌های جدیدی را به همراه آورده است که هریک نیازمند واکاوی بیشتری است.

یک وجه این قضیه این است که در دوره شکوفای درآمدهای نفتی (84 تا 90) گسترش و عمق فعالیت‌های رانتی در اقتصاد سیاسی ایران و در کنار آن روبه‌رو شدن با یک فساد بی‌سابقه مالی باعث شده که در یک دوره 10ساله اخیر حتی جاذبه‌های این بخش برای کسانی که می‌خواستند از شیوه‌های غیرمولد کسب درآمد کنند به حداقل برسد، به‌طور مشخص وقتی به داده‌های سرشماری 85 و 90 نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که بعد از بخش صنعت که خالص شغل‌هایی ایجاد شده در این سال‌ها منفی بوده است، خالص شغل‌های ایجاد شده در بخش مسکن هم در این دوره منفی است. منظور از خالص فرصت‌های شغلی جمع جبری مشاغل ایجاد شده و مشاغل از بین رفته در این دوره و در این بخش است. این یک موضوع بسیار قابل اعتنایی است چون قبل از این موج در زمان‌‌های شکوفایی درآمدهای نفتی بخش مولد مقهور بخش‌های غیرمولد می‌شدند. افول بخش کشاورزی و صنعت و افزایش بی‌سابقه واردات کشاورزی به عنوان مصادیقی از ادبیات رانتی اتفاق افتاده اما نکته حیرت‌انگیز این است که خالص فرصت‌های شغلی در بخش مسکن منفی 150هزار است.

این یعنی مجموع مشاغلی که در آن دوره ایجاد شده حدود 150هزار کمتر از مشاغلی است که در آن دوره از دست رفته است. این معنایش این است که به لطف سیاست‌های دولت قبلی راه‌حل‌های شبه‌مافیایی و شبه گانگستری برای کسب درآمد ایجاد شده به‌طوری که هم بخش صنعت و مسکن منفی است و هم خالص اشتغال در بخش‌های عمده‌فروشی و خرده‌فروشی. اینها دو مساله بی‌سابقه و حیرت‌انگیز است که آنچنان مورد توجه قرار نگرفته است.

یکی دیگر از زاویه‌های بخش مسکن، جداشدگی بازار مسکن است. منظور از جداشدگی بازار مسکن این است که ما در این وجه با وضعیتی پارادوکسیکال مواجه هستیم که دقیقا بازتابنده ساخت رانتی اقتصاد ایران است؛ مسکن‌های لوکس و حتی متوسط با یک فزونی بی‌سابقه عرضه نسبت به تقاضا روبه‌روست که نشان‌دهنده این است که صرفه اقتصادی در این زمان فقط در ساخت این‌گونه مسکن‌هاست و به‌طور همزمان با یک وضعیت بحرانی فزونی شدید تقاضا نسبت به عرضه برای بازار مسکن فرودستان روبه‌رو هستیم. در مسکن مهر در اصل تشخیص این مساله که فرودستان از لحاظ مسکن در وضعیت بحران قرار دارند، کاملا درست بوده است اما شیوه‌های غیرکارشناسی و ضدتوسعه‌یی در دولت قبل وجود داشته که باعث شده است، این تشخیص درست با ابزارهای سیاستی نادرست به شکست بینجامد.

در هر حال هریک از این وجوه نشان می‌دهد که ما به یک بازنگری بنیادی معرفتی راجع به طول و عرض بازار مسکن و نسبتش با شرایط رو‌به‌رو هستیم. در سه سال اخیر با روی کار آمدن دولت جدید شاهد هستیم که بدون توجه به این واقعیت‌ها و بر اساس این فرض که گویی هیچ‌یک از این ملاحظات وجود ندارد بر اساس سنت‌های کلاسیک یک دولت کوته‌نگر سعی کرده‌اند از طریق منابع مالی به شکل‌های گوناگون تحرکی در این بخش ایجاد کنند با این امید که بخشی از بحران رکود عمق یافته کشور را از این طریق تقلیل دهند اما همه شواهد حاکی است که هیچ‌یک از سیاست‌ها تا به امروز به هیچ‌وجه دستاوردهای مورد انتظار و حتی دستاوردهای متناسب با منابع هزینه شده نداشته است. بنا به این ملاحظه‌ها امروزه بیش از هر چیز  یک مطالعه همه‌جانبه و عمیق در زمینه مسکن در ایران لازم است متاسفانه تلاش‌هایی که دولت جدید در زمینه برنامه ششم انجام داده یکی از بی‌کیفیت‌ترین تلاش‌ها در نوع خودش است که نسبت به این بخش هم بی‌توجهی شده است.

ارسال نظر

  • ناشناس
    ۴ ۱

    علت اصلی این اتفاقات فاصله طبقاتی زیاد در اقتصاد ایران است تورم بالا وآموزش و پرورش ضعیف و برابر نبودن فرصتهای استخدامی و عدم توازن منطقه ای قشر متوسط و ضعیف را تحت فشار قرار داده است سازندگان مسکن هم با درک این مسله نمی توانند پولشان را در جایی سرمایه گزاری کنند که برگشت ندارد راه حل این مسله اتخاذ سیاستهایی است که فاصله طبقاتی را کم کند مثلا تورم کم شود یا مثلا توازن منطقه ای رعایت شود ... تمام سرمایه گزاریها در مرکز کشور انجام شد و حتی استانهای حاشیه ای آموزش و پرورش درستی هم نداشتند صدا و سیما هم کاری برای آموزش مردم انجام نمی دهد الان بحث انتقال آب از خوزستان این استان را در محرومیت محض فرو می برد و بهتر است دولتمردان دیدگاه همه جانبه تری داشته باشند و فقط بر اساس منافع منطقه ای و قومی قبیله ای تصمیم گیری نکنند

    • ناشناس
      ۰ ۰

      فرشاد مومنی در نشست پنج‌شنبه موسسه دین و اقتصاد با موضوع «زمین شهری و اقتصاد کلان» فربه شدن بخش مسکن در اقتصاد را شروع یک فاجعه در اقتصاد ایران و نشان‌دهنده ایجاد یک شبکه شبه‌مافیایی برای کسب درآمد در این دوره می‌داند.
      یعنی آغاز ورشکستگی اقتصاد و بانکها، مثل فاجعه اقتصاد آمریکا.

  • ناشناس
    ۱ ۰


    باسلام بنده مشاور مسكن با حداقل 40سال سابقه در شغل خود هستم وبراي بهبود ورونق بازار مسكن چندين پيشنهاد به مسئولين ودست اندر كاران مسكن تقديم ميدارم
    جهت ارامش جو رواني ورونق بازار مسكن پيشنهادميگردد هرچه زودتر درج آگهي مسكن در صفحات نيازمنديهاي روز نامه كثيرالانتشار را ازدرج قيمت كليه املاك و نام مشاور جلو گيري گردد.. با اينكار نه تنها از نظر رواني كه در نوع خود معرف گراني وافزايش بي دليل قيمت جلوگيري خواهد شد بلكه از نظر رواني اگر چنين شود فروشنده متوهم افزايش وقيمتهاي دلخواه وايجاد هرج ومرج در اقتصادكشور وبيكاري حدود 800 شغل شريف در ارتباط با كار ساختمان سازي جلوگيري خواهد شد وبه ناچار بدين وسيله از تبليغات سوء فروشنده مانع خواهد شد وبا عدم درج نام مشاوردر آگهي در املاكيها وآژانسهاي مسكن خواهيد ديد كه به اين دلالي ودلال بازي وبچه بازي ها وگرفتاري درست كردنها براي اغلب صنوف در فروش املاك وسوء استفاده ها از جو رواني بحث مسكن خاتمه خواهد يافت .بنابرين بازار مسكن كه مسير اصليش قرار گرفته و روند نزولي قيمتها را ان شاالله همگان شاهد خواهند بود

  • ناشناس
    ۱ ۰

    كارشناس مسكن يا به عبارت بهتر وصحيح تر(( دلال مسكن)) بهر حال شرايط ايجاد شده در بخش مسكن به دست دلال وكارشناس وسازنده ودر مجموع فروشنده متوهم حل نشدنيست وبايد براي پايان دادن به ركود چهارساله انديشه شود وبنده حقير به عنوان يك عضو كوچك اقتصاد دانان را هميشه عنوان كردم تا زماني كه سطح در امدهاي آحاد مردم با قيمتهاي كاذب ودلبخواه فروشندگان همخواني نداشته باشد وقيمتها كاملاً تخليه حباب نشود ركود در بخش مسكن ادامه دار خواهد بود وبا اين حرفا وحديثها وتشويق وترساندن عموم از گراني واهي مسكن كه پيش نخواهد آمد مشكلي حل نخواهدشد. اگر درست دقت شود در مدت 4سال توسط مسئول وغير مسئول اين جمله اكنون ((بهترين وقت خريدمسكن است)) را ميبينيم ....اين جمله بجز حساس كردن خريدار احتمالي هيچ ارزش اقتصادي وغيره را ندارد اين جمله ها را زماني بايد گفت كه شرايط خريدار از نظر مالي مساعد باشد نه در شرايط كه نه خريدا عمدتاً پولي در بساط دارد ونه قيمتهاي مسكن مناسب در امدهاي امروزيست...حال قضاوت با شماست!!!!!كه ايا با اين قيمتها ي غير منطقي كسي به خريد قدرت مالي خواهد داشت يا نه؟

  • ناشناس
    ۰ ۰

    معاون وزیر راه و شهرسازی خبر داد: با رونمایی از "سامانه شناسایی خانه های خالی" در سال ۱۳۹۶ این خانه ها مشمول مالیات می شوند. !!!!!!!!!!!!!!قابل توجه دلالان وفروشندگان وهمچنین دپو گنندگان مسکن که اصلی ترین مفسدان اقتصادی هستند

  • ناهید
    ۰ ۰

    ناشناس دوم . با عرض معذرت معنی جمله رو من جور دیگری گرفتم . به این معنی که بخش مسکن چه بخواهیم چه نخواهیم فربه شده چون حامیان این بخش قدرتمندند.

آخرین قیمت ها از کف بازار
سایر بخش های خبری