{{weatherData.name}} {{weatherData.weather.main}} C {{weatherData.main.temp}}
کد خبر 8912

دوربین کالایی مصرفی است یا سرمایه ای؟

۶۵ درصد از واردات دوربین های عکاسی به کشور را دوربین های دیجیتال ارزان قیمت تشکیل می دهند.

کالای صفر، اصطلاحی است که در ادبیات اقتصادی برای کالاهای فراوان به کار می برند، در کتابهای اقتصای تا یک دهه پیش تنها مثال ملموس برای کالای صفر (کاملا مجانی) فقط هوا بوده اما با رویکردهای جدید فناوری در سالهای اخیر می بینم به حجم کالاهایی که قیمت شان تا حد صفر نزول کرده افزوده شده و در این میان محصولاتی طی طریق مونولوگ به دیجیتال را پشت سر گذاشته باشند در صدر فهرست قرار می گیرند. هزینه تولید یک عکس امروز به صفر نزدیک شده، و همین مسئله در عمل بازار دوربین های دیجیتال را در تمامی عرصه ها گسترش داده، فرهنگ استفاده از دوربین دیجیتال طی یک دهه گذشته به حدی عمومیت یافته که بسیاری از کالاها برای پیدا کرده هویت مجبور به ایجاد ارتباط با این محصولات شده اند. تلفن های همراه بهترین مثال برای این مفهوم است، بازار کامپیوترهای خانگی مثال ملموس بعدی است ، امروز نداشتن یک دوربین دیجیتال بر روی گوشی همراه یا کامپیوتر خانگی نوعی نقص محسوب می شود. البته همین در هم آمیختگی تکنولوژیکی علی رغم هم افزایی هایی که در برداشته به نوعی برای کالاهای تک کاربردی محدودیت هایی به همراه آورده است، دوربین دیجیتال عکاسی به صورت یک کالای مطلق در این فضا تحت فشار قرار گرفته و بنابراین تولید کنندگان این کالا به دنبال فضاسازی جدید، هویت سازیهای نوین و در نهایت افزودن توانمندیهایی بر محصولات خود هستند که به نوعی محصول خود را از تک بعدی بودن خارج کنند. افزودن امکانات نرم افزاری که امکان ویرایش عکس را بر روی دوربین فراهم می سازید از همین دست فرایندهاست، یا حتی ارایه دوربین هایی که هویت بصری گوشی تلفن همراه را تداعی می کنند. به هر شکل این عمل و عکس العمل در بازارها یکی از دلایل رشد محسوب می شود، زد و خوردی اقتصادی که در نهایت محصول نهایی آن پیشروی است، پیشرویی که امروز در بازارها تجربه می شود با سرعتی فوق تصور انجام می گیرد، زمانی که عمر فناوری از چند قرن در قرن بیستم به چند سال تقلیل یافت امروز عمر فناوری ها روز شمارند و برای آنکه عرضه کنندگان بتوانند سهمی از این بازار پر سرعت را از ان خود کنند باید خود بر سرعت خود بیفزایند. در این سرعت بالا اما رصد بازارها می تواند امکان پیش بینی را به فعالان بازار بدهد تا قبل از رسیدن به لبه پرتگاه در پیچ های تند، به موقع فرمان را بچرخانند. دوربین های دیجیتال در بازار ایران مشابه بازارهای مادرش در کشورهای توسعه یافته عمری در حدود دو دهه را پشت سر گذاشته است، دوربین هایی که با ورودشان به بازار تا به امروز علز رغم عمر کوتاه مسیر طولانی را طی کرده اند. دوربین های کند و با کیفیت پایین دیروز، امروز دیگر جایی برای دوربین های مونولوگ قدیمی باقی نگذشته اند، دوربین های ارزان و سهل الوصولی که شعار هر خانواده یک دوربین را به هر فرد یک دوربین تغییر دادند، این تغییر شعار حداقل در کشور مانند ایران به معنی رشد 400 درصدی بازار هدف، اما ایا واقعا این اتفاق در بازار ایران افتاده است؟

وضعیت واردات دوربین های دیجیتال به ایران طی سالهای 85 تا 90
سال کل دوربین (دستگاه) دیجیتال با قیمت بالای 80 دلار سهم دوربینهای دیجیتال وزن (کیلوگرم) ارزش ریالی ارزش دلاری متوسط قیمت هر دستگاه تعداد واردات در محموله های بالای 100عددی تعداد محموله های بالای 100 عددی قیمت دلار وارداتی میانگین وزنی قیمت دلاری هر دوربین
1385 390325 16479 4% 114135.8 68552191357 7451078 452.156 12314 48 9200.30 456.5
1386 259775 194836 75% 272955.2 332413087271 35779669 183.6399 34380 453 9290.56 183
1387 564019 110800 20% 474230.96 615607001086 64327088 580.5694 99272 79 9569.95 562
1388 347232 229241 66% 603212.21 798830998062 80772804 352.3489 219658 179 9889.85 352
1389 518837 285661 55% 465046.91 874463760161 84560433 296.0167 276276 249 10341.29 132.3
1390 403275 263658 65% 199710 436446654374 39468737 149.6967 263658 291 11058.03 166.8
1391 390000 253500 65% - - - - - - - -
منبع: گمرک ایران

بازار ایران بازار ایران یکی از مستعد ترین بازارها برای جذب کالاهای مصرفی با فناوری روز محسوب می شود، در این بازار دوربین های دیجیتال از همان ابتدا با استقبال مواجه شدند و کاهش قیمتی تدریجی شاهد افزایش گسترده مشتریان و بازار این دوربینها در کشور هستیم. دوربین هایی که از کارکردهای آماتوری و خانگی تا سطوح حرفه را به خود اختصاص داده و در عمل دوربین های مونولوگ را از بازار خارج کرده اند. آمارهای گمرک نشان می دهد واردات این نوع دوربین ها از سال 85 تا سال 91 به طور متوسط سالانه حدود 410 هزار دستگاه بوده، البته روند ورود غیر مجاز و همراه با مسافر این کالا به کشور تا دو برابر این میزان برآورد می شود. نکته قابل توجه آنکه متوسط قیمت دوربین های وارد شده در حدود 200 دلار بوده که به خوبی نشان می دهد که بخش عمده ای از بازار مربوط به دوربین های دیجیتال آماتوری است.

نگاهی به ترکیب برندهای وارد شده به بازار هم گویای وفاداری بازار به برندهای شناخته شده ای مانند نیکون، کنن است، البته برندهایی مانند سونی ، کاسیو و المپوس نیز در این بازار سهم خود را داشته اند ولی به دلیل آنکه ثبت اطلاعات گمرکی درسالهای مورد بحث با دقت کافی صورت نگرفته نمی توان سهم بازار دقیقی را از این طریق استخراج کرد. ولی رشد بازار دوربین های دیجیتال در واردات دوربین به خوبی قابل نمایش است سهم واردات دوربین های دیجیتال وارداتی نسبت به کل دوربین های وارد شده به کشور در حال حاضر حدود 65 درصد است. اما از سوی دیگر می بینیم یک اتفاق که کل بازار کالاهای وارداتی را تحت تاثیر قرارداده است، دوربین های دیجیتال را نیز متاثر کرده است. انتقال تقاضا از بازار رسمی به غیر رسمی افزایش قیمت ارزش باعث افت واردات دوربین های دیجیتال است، افت حدود 4 درصدی واردات در سال 91 نیز می تواند تائیدی بر این موضوع باشد که البته با افزایش وزنی قیمت دورین های وارداتی همراه شده است، در سال 89 متوسط وزنی هر دوربین وارداتی به کشور حدود 132 دلار بوده در سال 90 این رقم به 167 دلار رسیده و در سال 91 با توجه به افزایش قیمت اتفاق افتاده در قیمت دوربین های وارداتی و افزایش حدود 200 درصدی قیمت دلار در گام اول شاهد توقف رشد واردات دوربین های دیجیتال به کشور هستیم. این وضعیت به طور حتم بیشترین تاثیر را بر واردات رسمی و شرکتهایی خواهد داشت که در قبال خدمات پس از فروش به مشتری متعهد می شوند و در عوض بازار قاچاق می تواند تا حدی رونق بیشتری پیدا کند که البته چون به هر صورت در هر دو بازار یک نرخ دلار به عنوان مرجع محاسبه هزینه ها شکل می گیرد توسعه بازار در پیش نیست بلکه انتقال تقاضا از بازار رسمی به بازار سیاه را شاهد هستیم. بازار سیاهی که در ان برندهای تقلبی و محصولات بی کیفیت چینی آنرا به راحتی قبضه خواهد کرد و نتیجه ای جز افزایش هزینه های مترتب برای مصرف کننده نهایی در بر ندارد.

چشم انداز بازار در این روند توسعه برندهای جدید در بازار در صورتی که نتوانند ارجحیت قیمتی داشته باشند غیر ممکن به نظر می رسد، البته نباید این نکته را نادیده گرفت که در عمل تا زمانی که طرف تقاضا از شوک قیمتی پیش آمده خارج شود مدتی طول خواهد کشید، مدتی حداقل شش ماهه که طی آن بازار در خواب خواهد بود، بعد از بیداری مجدد در سطوح جدید قیمتی به طور حتم برنده کسی است که از امروز تصوری روشنی از توان خرید و توقع مشتریان داشته باشد. اشتغال هایی که می توانند خلق شوند روی دیگر رشد فناوری و شکل گیری کالاهایی با قیمت نزدیک به صفر کاهش هزینه ایجاد اشتغال هم هست، بحران اقتصادی در کشورهای اروپایی و فروپاشی غولهای اقتصادی باعث شده کشورهای توسعه یافته توجهی بیش از پیش بر مشاغل کوچک کم هزینه داشته باشند، کاری که البته در ایران هم از اواسط دهه هفتاد در برنامه های دولت مورد توجه بوده ولی به دلایل مختلف از جمله نگرش تک بعدی و محدود به ارایه تسهیلات برای ایجاد این نوع مشاغل نتوانیم در این مسیر موفق باشیم. در آخرین اقدام در این جهت دولت تصمیم به تشویق مشاغل خانگی دارد، مشاغلی که به طور حتم بخش زیادی از آن مبتنی بر فناوری های جدید است، داشتن یک دستگاه کامپیوتر خانگی در بخش زیادی از این نوع مشاغل به عنوان ابزار اصلی محسوب می شود، در میان این مشاغل تولید محصولات فرهنگی و بصری هم سهم قابل توجهی دارد، مشاغلی ارزان مانند تصویر سازی برای کارهای تبلیغاتی تا آلبوم های خانگی و حتی کتاب، آتلیه های عکاسی کودک و یا حتی تدوین فیلم و مثالهای بسیاری که در این زمینه وجود دارد در چارچوب مشاغل خانگی قابل تعریف است، مشاغلی که دوربنی های دیجیتال ارزان قیمت می تواند به نوعی توجیه اقتصادی برای آنها باشند. روند بررسی شده بالا با توجه رشد هزینه های ناشی از عرضه این نوع محصولات می تواند مانعی بررسی شکل گیری چنین مشاغلی باشد. در هنگام نقد واردات نباید فراموش شود که برخی از کالاها از این دست کارکردی دوگانه داشته و تنها محصول مصرفی محسوب نمی شوند، محصولاتی هستند که به عنوان کالای سرمایه ای می توانند برای ایجاد ارزش افزوده در عرصه اقتصاد ملی مفید واقع شوند.

ارسال نظر