{{weatherData.name}} {{weatherData.weather.main}} C {{weatherData.main.temp}}
کد خبر 201602

تحلیلی از صادق الحسینی؛ از ابرچالش‌ها به چالش‌ها

پس از یادداشت ۱+۳ ابرچالش کشور (بیکاری، محیط زیست، شرایط بین‌الملل و شکاف‌های داخلی) که اشاره کردم امکان حل این ابرچالش‌ها دیگر وجود ندارد و باید به فکر مدیریت آنها بود. در این فرصت بصورت مختصر ۱۰چالش اقتصاد ایران را به تصویر می‌کشم و در یادداشت‌های آینده راه حل این چالش‌ها را بررسی خواهیم کرد‌.

111 سال از شروع تحول خواهی ایرانیان در مشروطه گذشته است. در این مسیر پر فراز و نشیب سالهای سخت، این سرزمین کهن، چندین و چند جنگ به خصوص دو جنگ بزرگ و اشغال بخشی از خاک کشور، دو تحریم بزرگ جهانی، از دست رفتن برخی از مناطق کشور و کوچک تر شدن سرزمین اصلی ایران را تجربه کرده است. دو سلسله پادشاهی و یک انقلاب بزرگ در این سالها وجود داشته اند. انقلابی که در آستانه 40 سالگی است. انقلابی که ابرقدرت های خارجی از روز اول کمر به از بین بردن آن بسته بودند اما کاری از پیش نبردند. ولی در این آستانه و با اشتباهاتی که خود ما کرده ایم، دوباره چشم طمع تیز کرده اند.

در 12 سال گذشته، اشتباهات زیادی انجام شد. این اشتباهات در سال های 84 تا 90 در زیر هجوم مه آلود درآمدهای بادآورده نفتی پنهان شدند و با اولین تحریم خارجی ناگهان خود را چون کوه یخی از ابرچالش ها و چالش ها به رخ کشیدند. با بحرانی شدن شرایط پس از سال 90، زندگی مردم به صورت مستقیم تحت تاثیر قرار گرفت. اشتغال خالص منفی شد، تورم به 34 درصد رسید و رشد اقتصادی کشور برای دو سال پیاپی به زیر صفر رسید.

در سال 92 مردم به کسی رای دادند که از او انتظار داشتند تا این سیر قهقرایی را متوقف کند. مسیری که در آن هر روز قیمت ها زیاد می شد، کره و شیر خشک و دارو نایاب شده بود و فروش نفت ایران هر روز کاهش می یافت. حسن روحانی در 4 سال نخست موفق شد تا هم صادرات نفت کشور را برگرداند، هم تورم را کنترل کند، هم رشد اقتصادی را مثبت سازد و مهمتر از همه آرامش و ثبات را به زندگی مردم بازگرداند.

بخاطر همین ثبات و جلوگیری از سیر قهقرایی بود که مردم دوباره با رایی بالا حسن روحانی را در سال ۹۶ انتخاب کردند و به دیگران نه گفتند. این یعنی مردم به روحانی امیدوار شده اند. امیدوار شده اند که می تواند زندگی روزمره مردم را با وجود همه سختی ها هرچند کوچک و اندک بهبود دهد.

ایران دیگر فرصتی ندارد. سال های پایانی قرن شمسی را می گذرانیم. شرایط بین المللی و منطقه ای به گونه ای است که اگر نتوانیم بحران های داخلی امان را سریعتر سر و سامان دهیم و تار و پود در هم تنیده چالش ها و ابرچالش ها را از هم باز کنیم، شاید دیگر فرصتی برای هیچ کس نباشد که بخواهد کاری بکند. ایران بحرانی ترین شرایط خود بعد از جنگ جهانی دوم را می گذراند.

 ایران را که هویتی به درازنای تاریخ دارد دریابیم. اختلافات داخلی، حزبی، جناحی و شخصی را کنار بگذاریم و دست به دست هم دهیم برای حل چالش ها و برای مدیریت ابرچالش ها. بدون انسجام عقلای قوم و گرفتن بازی از دست تندروها، امیدی برای موفقیت دولت و در نتیجه برای جلوگیری از سیر قهقرایی که از سال ۹۰ آغاز شده و در حال بلعیدن کشور است وجود ندارد.

گذشته از انسجام داخلی، آچار سه گوش اقتصاد ایران یعنی وزارت اقتصاد، سازمان برنامه و بانک مرکزی باید هماهنگ چیده شوند و هماهنگ کار کنند. با وجود این اختلاف ها در تیم اقتصادی، امکان مدیریت ابر چالش ها و حل چالش های اقتصادی کشور وجود ندارد.

اگر ابرچالش بیکاری را کنار بگذاریم. در نگاه من 10 چالش اصلی اقتصادی کشور که با تدبیر و تلاش دولت و تیم اقتصادی و با همراهی همه قابل حل شدن هستند به ترتیب اهمیت عبارتند از:

1-  بحران بانکی و نرخ سود بالا و در نتیجه کاهش شدید سرمایه گذاری

2-  واقعی نبودن نرخ ارز و صنعتی زدایی ناشی از آن

3-  چالش کسادی در کسب و کارها علی رغم رشد اقتصادی مثبت

4-  بسته بودن فضای کسب و کار و دخالت های دولتی

5-  چالش ناکارآمدی سیستم دولتی و اتخاذ سیاست های مالی غیراصولی

6-  وضعیت بحرانی صندوق های بازنشستگی و بحران بیمه

7-  بحران فساد سیستمی

8-  چالش پرداخت یارانه به کل جمعیت کشور

9-  مشکلات سیستم مالیاتی در شناخت و مالیات گیری صحیح

10-  چالش قیمت گذاری نادرست کالاهای اساسی به خصوص انرژی

در روزهای آتی سعی خواهم کرد در 11 مقاله جداگانه به هریک از این چالش ها (به اضافه یک ابرچالش) و راهکارهای احتمالی بپردازم.

ارسال نظر

  • ناشناس
    ۶ ۳

    Afarin

  • مظفر خان
    ۷ ۴

    خوب قیمت ارز بالا برود که دوباره همه چی سر به فلک میزند و رکود به واسطه پایین آمدن قدرت خرید مردم فزاینده خواهد شد.

    • ناشناس
      ۱ ۰

      اقتصاد با ارز پایین تعطیله

  • فقيه
    ۴ ۱

    جناب صادق الحسيني تحليلي صحيح از مشكلات ارائه داده اند. اميد وارم راه حل هاي عملي نيز ارائه دهند. اگرچه بعضي از مشكلات ساختاري است و ايجاد تغيير در آنها تقريبا غير ممكن به نظر ميرسد، با اين حال اميدواريم آنهايي كه تغييرات متضررشان ميكند عقل را در هدايت خود به كار گيرند و منافع كوتاه مدت را به اصل بقاي خود و از دست رفتن هرانچه در اين مدت مشروع و يا غير مشروع كسب كرده اند ترجيح ندهند. دراينكه دولتها در طول تاريخ ناكارآمدي خود را در هدايت اقتصاد در مقابل روش بازار آزاد و لي برنامه ريزي شده توسط يك نظام بي غرض و دانش محور به اثبات رسانده اند شكي نيست بنابراين بزرگترين چالش نظام رهاكردن اقتصاد از انحصار ارگانهاي دولتي و يا شبه دولتي است. تشكيلاتي كه حالا ديگر به بركت انباشته ثروت و سرمايه از قبل رانت و حمايت هاي دولتي اينقدر بزرگ و قوي شده اند كه خودشان دولت تعيين ميكنند. الگوي هند در منافع آزادكردن اقتصاد از به روزترين الگوهاست. حال بايد آنكس كه قدرت مهار كردن اين غول ها را دارد يافت. و يا آنكس كه اراده انجام چنين كاري را داشته باشد. اين كار مسلما هزينه هايي را براي افراد و نظام دربرخواهد داشت ولي اين هنوز كورسويي است كه ميتوان بدان اميدوار بود. فرصت ها به سرعت از بين رفته اند و تكرار آنها در افق ديده نميشود. قدرتهاي اقتصادي اينقدر بزرگ شده و در اركان نظام ريشه دوانيده اند كه هر كس بخواهد با آنها مبارزه كند بايد شمشير به روي خود بكشد. در اين شرايط چه كسي اقدام كند؟ و آنكس كه اقدام ميكند بايد در مقابل چند جناح قدرتمند تاب بياورد؟ با وضعيت موجود بنده حقير نااميدم. اگر آقاي صادق الحسيني بتوانند راه حلي عملي فقط براي رفع اين مشكل ارائه نمايند بنده و امثال بنده تا حدي اميدوار ميشويم و الا با نگاهي به منحني هاي اقتصادي اجتماعي و روند يكنواخت قهقراء از ابتدا تا كنون هيچ دليلي براي تغيير اين روند در انبار مهمات اقتصاددانان و برنامه ريزان وجود ندارد.

    • ناشناس
      ۲ ۱

      احسنت

  • ناشناس
    ۱۲ ۲

    اگه کسی به حرف کارشناس ها گوش میداد که الان وضعمون اینجوری نبود

    • ناشناس
      ۲ ۰

      البته این نکته رو هم باید یادآور شد که بیشتر اقتصاددانان مملکت ما دولتی و حقوق بگیر دولت هستند، بنابراین معمولا مخالف نظرات دولت حرفی نمیزنن چه برسه به اینکه افشاگری کنن.

  • ناشناس
    ۱۸ ۲

    داریم با شیب زیاد به سمت ونزولاسیون پیش میریم و متاسفانه همه در خواب

  • ناشناس
    ۵ ۱

    باید اجماع سیاسی بین نهادهای سیاسی بشود والا نهادهای اقتصادی به تنهایی حلال مشکلات نیستند ما در منطقه ای زندگی می کنیم که عربستان به دلیل کاهش قیمت نفت دارد به سمت انقلاب و بی ثباتی می رود و قصد دارد این ناآرامی را به کشورهای دیگر مانند ایران صادر کند جلوگیری از تنش به اجماع تهادهای سیاسی بستگی دارد و الا در این محیط پرتنش نهادهای اقتصادی کاری از دستشان برنمی آید

  • ناشناس
    ۱۰ ۲

    مشکل جوون ها با یه گوشی و خط اینترنت حل میشه و سرگرم بازی میشن نهایتش خیلی بخوان مشکل ایجاد کنند ظرفیت هدایت به خیال و هپروت موجوده.
    بقیه مشکلات هم فوقش با برگردوندن سیستم کوپن و اشتغال به صنعت ایستادن در صف همیشه راه گشا بوده!

  • هشداراخر...
    ۱۶ ۱

    بازی بزرگ بزودی شروع خواهد شد........تصمیمات سخت بایدگرفت...

  • عدالتخواهانه
    ۴ ۱

    در جهت تحقق شعارهای عدالتخواهانه تمام ها سهام سازمان گسترش از جمله زیرمجموعه خووردوسازیها را مساوی میان همه مردم تقسیم شود که بالغ بر 50 میلیارد دلار است. در این صورت خودروسای خصوصی و مردمی میشود، و ندهند دست سرمایه دارهای اشارفی.
    دولت که همچو گاو شیرده گران فروشی میکند و پولش هم به صحابن برحق یعنی عموم مردم ایران نمیدهد!
    سهام شرکتهای دلتی-خصولتی به مردم به رایگان همین امسال 1396 واگذار کند، چون حق ثروت ملی شان است و در این صورت شکاف طبقاتی کاهش میابد، و فقر کم، و کیفیت خودرو و سایرمحصولات افزایش میابد. گر واقعا اعتقاد به اهدف و شعرهای محرمیت زدای یو حمیت زافقرا دارند، ثروت ملی ایرانیان از معادن و نفت و گاز و صنایع مصادره شده به اسم ملت ولی به کام دولتی، به خود ملت واگذار شو و نه اینکه در بورس به سرمایه دار بروشند و پولش در ناکجاآباد تلف کنند.

  • اقتصادشناس
    ۱۴ ۱

    رقم نقدینگی در پایان دولت دهم 450 هزار میلیارد تومان بود که با بی تدبیری دولت تدبیر و امید در عدم کنترل نرخ سود بانکها و موسسات غیرمجاز هم اکنون به 1500 هزار میلیارد تومان رسیده و چنانچه دومینوی ورشکستگی بانکها ادامه دار شود، شاهد خروج سریع این نقدینگی از بانکها و سرازیر شدن آن به بازارهای ارز، طلا ، مسکن و خودرو خواهیم بود که در اینصورت شاهد ورشکستگی کامل اقتصاد در نتیجه ورشکست شدن بانکها و بروز توفان تورمی شدید (حتی شدیدتر از سال 91) خواهیم بود. اگر این اتفاق بیوفتد (که قطعا اتفاق میوفتد) شرایط اقتصادی بدتری از ونزوئلا را تجربه خواهیم کرد.

    • محمد
      ۰ ۰

      ارقام ارائه شده در مورد حجم نقدينگي صحيح نيست. لطفا منبع اين آمار را ارائه دهيد. سود بانكها با دستور و تحكم اصلاح نميشود كما اينكه قيمت ها با تحكم اصلاح نشده و نميشود. سود دستوري باعث به وجود آمدن بازارهاي زيرزميني پول ميشود. پول هم مانند هر كالاي ديگري قيمت خود را دارد. وقتي در يك اقتصاد بيمار غير مولد سياست پولي اعمال شود كه تا حدي تورم را كنترل كرد نتيجه اش كم شدن پول و به عبارتي كمبود عرضه آن ميشود. بقيه را دبستاني ها ميدانند. عرضه كم= قيمت بالا. من توصيه ميكنم به عزيزاني كه به مباحث اقتصادي علاقه دارند چند كتاب اقتصاد پايه را مطالعه كنند شايد بيشتر علاقمند شوند و شايد روزي همين افراد اقتصاددانهاي بزرگي شوند. ولي لطفا نظر شخصي بدون دانش لازم ندهيد. تحليل بعدي شما در اوضاع به هم ريخته بانكها تا حدي صحيح است ولي توضيحات جامعتري ميطلبد

    • ناشناس
      ۱ ۰

      البته اگه بانک مرکزی موافقت بکنه، امکان داره این نقدینگی ایجاد شده رو از بین برد. خیلی ساده با ورشکست شدن بانکها این نقدینگی هم از بین میره.

  • ناشناس
    ۶ ۰

    ايران داره قرون وسطي را ميگذرونه... اينقدر نشستيد جلوتر از زمان ايران بحث كنيد... فعلا ساختار اجتماعي اقتصادي فرهنگي جامعه ايران درست مشابه ٤٠٠ سال پيش اروپا است... الكي بنز اخرين مدل سوار شدن و تو خونه هاي مدرن زندگي كردن يه گروهي دليل به اشرافیت نيست...

  • ناشناس
    ۰ ۰

    وضعیت اقتصاد ایران خرابتر از این حرفهاست شاید در حد فاجعه! اقتصاد ما یک اقتصاد ورشکسته دولتی است و سرمایه های این مردم هم دست آدمهای خاص است و نه تولیدی است و نه کارخانه ای.

  • ناشناس
    ۰ ۰

    به قول حافظ. فيض روح القدس ار باز مدد فرمايد ديگران هم بكنند انچه مسيحا ميكرد انهاقواعد بازى درزمين جامعه نوشته اند براى ما هم نقشى تعيين كرده اند كه بازى در ان نقش مورد قبول مردم ايران نيست درطول ١١١ سال مردم ايران ظاهر شدن بازىگرى درنقش تحميلى نپذيرفته اند حالاهم هرچه بيشتر انرا پس ميزنند وميخواهند خود سازنده سرنوشت خويش باشندناظمين نظم جهانى وهوا دارنشان در مسير خواست مردم سنگ اندازى ميكنند عاقبت روسيايى به ذغال باقى خواهد ماند

آخرین قیمت ها از کف بازار
سایر بخش های خبری